BLOG

Pseudo arts keuring erotische massage haarlem

...

Erotische massage terneuzen grote lul gezocht



...

We vragen je om eenmalig akkoord te gaan met onze voorwaarden ter bescherming van de adverteerders. Ik heb de algemene voorwaarden van Midhold B. Email adres Wachtwoord Onthouden. De prostitutie marktplaats van de Benelux". Home vrouwen prive-ontvangst leiden. Veilig afspreken Kinkyplay Webcam bordeel Hookers.

Telefoonnummers van adverteerders op Kinky worden altijd gratis getoond. Mijn naam is Lia. Ik ben een wat rijpere, gediplomeerd sportmasseuse die haar studie en ervaring niet beperkt tot de behandeling van vermoeide spieren, zoals dat bijvoorbeeld in een fitness-centrum gebeurt, maar hierna juist overgaat tot het stimuleren van de intieme delen van het lichaam.

Ikzelf ben daarbij ook geheel naakt en voer je uiteindelijk naar een heerlijke ontlading. Tevens verricht ik in mijn privé-praktijk in Leiden spannende lichamelijke keuringen.

Ik doe dat in de rol van strenge, dominante arts. Ik voer een diepgaand medisch onderzoek uit, waarbij ik van mijn patiënt volledige overgave en gehoorzaamheid eis.

Ik duld geen tegenspraak. Bij het begin van de keuring ben ikzelf gekleed in medisch uniform met niets daaronder. Wat er later gebeurt blijft vooralsnog een verrassing. De massage en de keuring duren beide een vol uur. Als jij ook eens een van deze behandelingen of combi wilt ondergaan, bel mij dan voor een afspraak. Groetjes, Dokter Lia Dahlia. De ideeën in zijn geschriften en poëzie waren radicaal, een wereldhervormer  maar zeker geen vreedzame.

Toen al nam Savenco een schrijverspseudoniem aan waaronder hij sindsdien alleen nog bekend zal blijven: Een provocerend grapje omdat het speels verwijst naar een type handgranaat dat in Rusland bekend staat als ''limonka'' citroentje. De Sovjet overheid kan hem nog niet pakken op daden die het rechtvaardigen om hem naar de goelag te  verbannen, maar ze wil wel van hem af.

In de jaren 70 is Israël is erg ruimhartig voor joden uit het oostblok, en hoewel  Limonov helemaal geen jood is, verschaft de Sovjet emigratiedienst hem een  vals Israël visum waarop hij vrij kan uitreizen. Dat doet hij met inmiddels zijn  tweede vrouw Yelena, maar zij komen nooit in Israël aan.

In plaats daarvan duikt Limonov plotseling op in New York. Hij droomt van een nieuwe Sovjet Federatie  van Zweden tot en met Zuidoost Azië, geleid door een liberale nieuwe elite.

Hij vindt een baantje als editor bij de redactie van een New Yorkse Russische krant met Joodse signatuur, zoekt contacten met andere radicalisten en hij  scheidt alweer snel van Yelena. Hij wint weinig aanhang bij de Russische  Amerikanen, zij hebben niet zoveel op met zijn vergaande ambities.

Hij loopt de uitgevers af met het manuscript van een autobiografische roman  over een Russische immigrant: Deze herinnert zich hem als een radicale punker en kleurrijke alcoholist. De tweezijdigheid valt Carrère dan al op: Samen met  zijn geestverwanten wordt hij regelmatig opgepakt en vervolgens langdurig  ondervraagd.

Limonov verklaart hevig teleurgesteld te zijn in de Amerikanen, hij had in de bakermat van het liberale kapitalisme een heel andere houding  verwacht tegenover hem als Russisch dissident. In verlaat hij de Verenigde Staten voor Europa, vestigt zich in Parijs waar hij plotseling heel succesvol is en overal aandacht krijgt. Hij ontmoet Natalia  Medvedeva en verklaart haar tot de toekomstige nieuwe mevrouw Limonov.

In Parijs ontmoet Carrère Limonov opnieuw, Carrère, toen zelf nog jong en  beginnend schrijver, nam zich toen al voor ooit over Limonov te gaan schrijven. Méér dan 25 jaar later is het er werkelijk van gekomen. In wordt Limonov genaturaliseerd tot Fransman en kan Natalia zijn wettige Franse vrouw worden.

Eindelijk een rustiger leven? Neen, het jaar de Sovjet collaps veroorzaakt koortsachtige activiteit en grote onrust bij hem, hij wil terug naar Moskou en vertrekt al in uit Parijs. Natalia volgt hem aanvankelijk en onder de glasnost krijgt Limonov eerherstel van Gorbachov en een nieuw Russisch paspoort. Limonov radicaliseert opnieuw in steeds heftiger vorm, hij richt een nieuwe  krant op: Hij tart de overheid met zijn geschriften en wordt regelmatig  kortere of langere tijd gevangen gezet.

Natalia trekt dat niet meer en Limonov scheidt van zijn derde vrouw in Nog steeds doet Limonov van zich spreken, in spiegelbeeld van zijn NewYork tijd schrijft hij nu Engelstalige teksten in Russische kranten. Sinds het Putin  tijdperk aanbrak, waarin de repressie van kritische geluiden in de pers fors is aangescherpt is, zijn conflicten veelvuldig en wordt Limonov als een potentiële terrorist aangemerkt.

Talloze aanklachten leiden tot arrestaties en gevangenis- straffen. Niettemin heeft hij in zijn vierde echtgenote getrouwd: Eigenlijk lijken ze heel erg op elkaar, de opponenten Putin en Limonov. Toch zijn ze aartsvijanden,  misschien juist wel daarom. C John Zwart — 1 september Russen en Amerikanen zijn immers onvergelijkbaar.

Reageer        Schijtebroek   Hier had een foto moeten staan van  Kseniya Ryzkova. Jekaterina Samoetsevitsj of Nadezhda Tolokonnikova maar het is onmogelijk nieuwe bestanden op te laden, alleen oude eerder geplaatste illustraties kunnen nog gekopieerd worden.

Hierdoor, alsmede privé omstandigheden, is het onvermijdelijk dat deze site een poosje gestorneerd wordt. Tot en met vandaag gepubliceerde tekst blijft online. Link naar info over Pussy Riot    Schijtebroek  De zomer is alweer bijna voorbij, er werd lang op gewacht maar let maar op: Ik moet denken aan de verhalen van een kennis die in Siberië reisde, daar trachtte hij zich in te leven in de omstandigheden van de bannelingen  die daar hun dagen in de kampen moesten slijten.

Na de lange winter duurde het  een hele tijd voor de aarde ontdooide en dan eindelijk, explodeerde het groen en  de bloei. Onmiddellijk werd 't heet, werkte men zich in het zweet terwijl gedachten weer afdwaalden naar vrees voor het invallen van de winter, die zich aankondigt  met snel kortende dagen en de eerste sneeuw in oktober.

De machthebbers in Rusland waren altijd royaal om mensen de Siberische leef- omstandigheden een aantal jaren op staatskosten te laten ervaren. De wrede  tsaren smoorden kritiek, hun revolutionaire opvolgers deden niet anders, met  Josef Stalin als kampioen. Als ik de huidige president Poetin op de beelden in zijn onbewogen bleekblauwe ogen kijk, kruipt er een lichte rilling over mijn rug. Volgens zeggen is hij mateloos populair en krijgt dagelijks stapels brieven van  jonge Russinnen die hem spontaan hun bijslaap aanbieden.

Ik kan het me niet voorstellen, maar we zien zo vaak bevestigd: Ik vraag me af hoe Beatrix zich voelde toen zij hem de hand drukte bij het bezoek aan de Hermitage. Heeft dat gezicht, dat ik zich nooit zag ontspannen in 'n open spontane lach, toen voor heel éven een oprechte warme glimlach vertoond?

Het Rusland van vierhonderd jaar geleden onderging heel wat metamorfoses  sinds Amsterdam haar ''gouden eeuw'' genoot. Toch vieren we 4 eeuwen weder- zijdse betrekkingen in schijnbare harmonie alsof we elkaar al die eeuwen aan het hart gedrukt hielden. Nederland huisvest inmiddels het Vredespaleis en mensenrechtenschenders moeten het Internationale Hof van Den Haag vrezen.

Maar kritiek op Rutte, Cameron of Poetin kan ik hier straffeloos uiten. In Moskou ligt dat net even anders, daar bedenkt de macht vlijtig wetten die  smoren wat onwelgevallig is. En als dat niet snel genoeg lukt kan de kritische onverlaat altijd nog een ongeluk krijgen of overvallen worden. Antisemitisme en homofiliehaat zijn in alle landen te vinden, Nederland niet  uitgezonderd. Maar hoe ruwer de geest van het volk, hoe sterker zich deze  fenomenen vertonen. Reis je uit Nederland oostwaarts, merk je dat de tolerantie afneemt naarmate je verder over de grens raakt.

Poetin, de man die zoveel  erotische post van de vrouwen ontvangt, weet zijn populariteit gediend met de anti-homofiliewetten. Hoe haniger het volk, hoe groter is de minachting voor  mannen die op mannen vallen — en het verachtelijkst zijn natuurlijk vrouwen  die een man als levenspartner afwijzen en de voorkeur geven aan een vrouw.

De grootste belediging voor de viriele Rus! O hoe licht wordt het kozakkenhart gekwetst als het zijn seksualiteit raakt. Alexander Solsjenitsyn Het is tijd voor nieuwe schrijvers als hij, een nieuwe glasnost.

Een vrouw wordt opgevoerd om hedonistisch de gezonde Russische geest uit te dragen. Met haar  verklaring ''dat mensen alle wetten van een ontvangend land moeten respecteren als ze gast zijn'', geeft ze de sporters voor de komende Spelen een schot voor  de boeg om vooral Poetin niet tegen de schenen te schoppen.

Wat kan de Russische politie en justitie doen tegen een niet- Russische sporter die met regenboogkleuren flaneert? Afvoeren naar de goelag archipel om in de échte winter af te koelen? Kseniya  Ryzhova en Yulia Gushchina tonen iets meer karakter dan Jelena.

Samen met  twee andere vrouwen wonnen zij de estafette in Londen. Alle vier vliegen ze  elkaar in overwinningsblijdschap om de hals, maar Kseniya en Yulia..

Om het toeval uit te sluiten doen ze het op 't erepodium nog eens over. Jammer dat het effect de volgende dag verbleekt door de uiting: Wat stond er in de geluk- wens uit Moskou Toch niet moedig genoeg — maar wie laat haar succesvolle atletiekcarrière in de kiem smoren? Nee, dan Pussy Riot! Je kunt zeggen wat je wilt, dat ze niet zingen maar krijsen dat ze ''goedkoop'' aandacht opeisen door promoten van ''naked runs for freedom'' maar zij gáán er echt voor, stellen de ware aard van de huidige  Moskouse macht aan de kaak en duiken niet weg voor de consequenties.

De vrouwen roeren zich, maar de Russische man horen we helemaal niet. Waar  blijft de stoere viriele voor-niemand-bang Russische kozak? Die zegt dat ieder 'gewoon' moet zeggen wat hij meent en slapen met wie hij of zij wil? Misschien is die stoere Rus de grote schijtebroek. John Zwart — 24 augustus   Reageer.

Het goede willen maar kwaad oogsten    Het goede willen maar kwaad oogsten   Met enige regelmaat zijn ze in het nieuws. Onze autochtone fundamentalisten,  overtuigd en onwankelbaar. Een minderheid waar wij serieus rekening mee moeten houden — anders dan men er elders mee omgaat, landen waar "arabische lente" alweer vergaat in vuur, rook, bloed en wraak. Onze eigen christelijke fundamentalisten hebben ook zo hun bedenkelijke  kanten, zoals de neiging de positie van vrouwen in een voor-emancipatoire staat te willen conserveren, en de beschikbare mogelijkheden om hun kinderen tegen besmettelijke ziekten te behoeden af te wijzen.

Maar naar verhouding zijn ze betrekkelijk vreedzaam binnen een harde wereld. Het persoonlijk geweten en solidariteit, mededogen in 't algemeen, zijn in hun  handen vaak beter af dan in de rest van de Nederlandse windvaanpolitiek. Ondanks zijn kleine achterban krijgt Kees van der Staaij's betoog altijd weer aandacht, hij blijft volhartig achter ingenomen rechtschapen standpunten staan.

De andere kant daarvan is zijn geringe kennis van de gewetenloosheid die leeft aan de zelfkant van de maatschappij — hij loopt op zijn minst een flink aantal  jaren achter op de werkelijkheid. Het valt misschien te prijzen dat hij niet wist  dat ''relatiebemiddeling'' en ''porno'' behoren bij de grootste ''booming business'' op het internet. Maar daardoor maak je fouten. Pas toen al langer dan een jaar ster-spotjes klonken voor ''second love'' begreep hij dat de makers speculeer- den op de onderbewuste drang van mensen naar de lusten van het erotische avontuur.

Veel te laat om nog succes te hebben, zoals te verwachten was, het bezwaar  is afgewezen. Natuurlijk had de reclame maker er zorgvuldig voor gezorgd tè  expliciete tekst te vermijden.

Waarschijnlijk kreeg Kees intussen bijles. Hij zal nu weten dat de meerderheid van de sites die pretenderen mensen aan elkaar te willen koppelen gerund  worden door ''moneymakers'', die argeloze mensen aan het lijntje houden om ze zo lang mogelijk hun abonnementen te laten betalen. Als hun ''dating service" herkenbaar op het leggen van vrijblijvende erotische contacten is gericht zitten er niet zelden internet ''pooiers'' achter om hun  aard meteen duidelijk te definiëren. De vrouw die op zoek is zal zich niet  gauw op zo'n directe manier publiek aanbieden, wanverhouding tussen de  seksen ligt voor de hand.

De ''pooiers'' zetten ''modellen'' op hun sites, een  handvol hulpkrachten verzinnen er pittige teksten bij. De weinige échte  vrouwen van vlees en bloed zijn vooral dames met een prijslijstje. In Amerika, waar prostitutie in de meeste staten streng verboden is, werden veel mensen mannen gestrikt. Nu is Europa aan de beurt, te beginnen met Nederland,  waar het grootste internet porno imperium op volle toeren draait.

Had Kees van der Staaij geweten wie zijn tegenstanders waren, dan was hij  er natuurlijk niet aan begonnen. Die wisten uitstekend hoe ze "free publicity" uit zijn klacht konden halen door volop zelf interviews te geven aan welk  medium ook wat erom vroeg weinigen boden weerstand. Het is niet zomaar een internet-nerd of Amsterdamse penozejongen, zoals het eerst leek, er zit Canadees grootkapitaal achter: Kees  hield geschrokken zijn mond, want alles wat hij verder zeggen zou verandert  in reclame voor die ''industry''.

Gewiekste ''moneymakers'' die in de USA  werven: De jongens van de ''industry'' maakten een rondedansje van pret. Al een paar dagen later verrees een enorm billboard op de Europaboulevard, de poort van Amsterdam-Zuid: Stiekem moet ik wel lachen om die oorlog tussen fatsoen en onfatsoen, maar toch ook een beetje als Kees met kiespijn..

Want wat was de wereld ooit toch overzichtelijk met in Amsterdam op de wallen vrouwen achter de ramen, in  Utrecht vrouwen op de woonbootjes aan het Zandpad en in Rotterdam de tippelaarsters op Katendrecht.

John Zwart — 21 augustus     Reageer        Gat in haar hand    De mentaliteit binnen de besturen  van geprivatiseerde ondernemingen Gat in haar hand  Het is duidelijk: In Nederland maakt het niet eens uit van welke kleur ze zijn, ze geven altijd  meer uit dan er aan inkomsten binnenkomt. De verschillen bestaan slechts  uit de mate waarin er overgespendeerd wordt. Dictators knijpen desnoods hun bevolking helemaal uit om zichzelf en hun nepotistische kring van jaknikkers een rijk leven te verschaffen.

Zogenaamde democratieën aarzelen geen moment om de drukpers overuren te laten draaien om geld bij te drukken. Minder twijfelachtige democratieën, zoals Nederland,  sluiten leningen af.

Overal doen ze alsof alles onder controle is, maar ze regelen aanzienlijke verplichtingen met nepgeld dat ooit door echt geld moet ingelost. Aan het aflossen kleeft imagoschade, je erkent ermee dat je staatshuishouding op te grote voet leefde. Dictotors zitten daar niet mee, democratisch gekozen leiders wel. Het is oneervol, daar win je geen stemmen mee. Bij lage rentestand is de verleiding groot om aflossen nog maar eventjes uit te stellen —  en misschien nog eens..

Met de burgers is het al niet anders voorzover ze bezitters van eigen woningen zijn. De prijzen steeds maar omhoog, dus waarom zou je je hypotheekschuld aflossen?

Er is immers royale dekking door de ''overwaarde'' en je zou toch  ''een dief van je eigen portemonnee'' zijn als je de renteaftrek niet maximaal  benut! Hoe slecht de mensen zich kunnen beheersen zien we aan de ontwikkeling van de mentaliteit binnen de besturen van geprivatiseerde ondernemingen die ontstonden uit voormalige gemeenschaps-organisaties.

Ook in Nederland met zijn vele staatsbedrijven, sociale instellingen en instituten van zorg grepen vele hun kans. Een vriendin van mijn moeder trouwde met een welgestelde man. Haar  echtgenoot verdiende een veelvoud van het modale salaris van mijn vader. Toen ze aan mijn moeder het bedrag van haar maandelijkse huishoudgeld  noemde stond die met open mond.

Maar ik stond sprakeloos toen moeder over een belevenis op reis vertelde waardoor ze ontdekte dat haar vriendin hoorde tot de mensen die ''aan het  einde van hun geld altijd nog een aantal dagen van de maand over had''. Maar moeder was niet meer verbaasd: John Zwart — 19 augustus     Reageer                              Over elkaar de maat nemen Over elkaar de maat nemen, negerzoenen, jodenkoeken en komkommers  Van grote onderwerpen als ''de dood'' gaan we toch maar weer eens terug naar  het kleine.

Hoog tijd dat we als Nederlanders eindelijk ook eens op de anti-discriminatietoer gaan. Hebben we deemoedig ons hoofd gebogen en verklaarden een woord als  ''allochtoon'' tot ''fout taalgebruik'' — dan is het beslist tijd dat wij nu ten strijde  trekken tegen de angelsaksen. Als gehele Nederlandse  bevolking mogen we niet ongestraft zo respectloos gediscrimineerd worden.

Zo — en nu ga ik de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid nog even stevig de oren wassen. Vijfenvijftig centimeter per rijstrook, ruim een meter  ondermaats dus.

Nee SWOV, daar trappen we niet in, vrachtauto's zijn niet opeens een halve  meter breder gegroeid. Er zijn andere dingen gebeurd: Landbouwtractors  werden enorme giganten. En niet alle gewone autorijders zijn zuinig en dus  compact gaan rijden.

Er is een groep die juist grotere personenauto's aanschaft: Die dingen  waar je niet doorheen kunt kijken, met grote wielen, grove banden en brede  assen. Wel eens op die chauffeurs gelet als ze in en uitstappen? Die mannen lopen altijd met hun armen 25 cm vrij van het lijf. Zo rijden ze óók,  daarom hebben zij die halve meter méér nodig.

Daar gaan we echt met zijn  allen geen miljarden wegverbreding voor betalen. Gewoon verbannen van de weg. Laat ze maar door het zand rijden,  daar zijn ze immers op gebouwd!

Een voorman van de vereniging voor Sinti en Romabelangen in de Bonds- republiek heeft fabrikant Remia aangeklaagd bij het hof in Hannover,  wegens het gebruik van de naam ''zigeunersaus'' voor een product dat dit  bedrijf al jaar onder die naam op de markt heeft.

Reageer        Man is his brain Msn wil áltijd scoren —  ongevraagd smijt ze me voortdurend dingen in het gezicht die ik ontlopen wil: Gisteren natuurlijk een lawine 'breaking nieuws'.

Prins Friso onverwacht overleden, koning en koningin terug van vakantie, Beatrix terug van vakantie, de premier  geschokt, minister a is geschokt, kamerlid b is geschokt, en ga zo maar door. Een filmpje toont een verslaggever voor het hek van Paleis Noordeinde in een  kleine samenscholing met de verhouding van één nieuwsgierige op twee pers- muskieten. Steeds die primeurjagers in dienst van kijkcijfergaarders, knap irritant.

Ministers en politici twitteren en mailen ook alsof het een lieve lust is, hoe  'geschokt' ze zijn. Al die geschokte hotemetoten leven kennelijk in een ander wereldje dan de  gemiddelde Nederlander. Die heeft anderhalf jaar geleden een aantal weken lang Friso's noodlottige ski-avontuur van alle kanten belicht gezien en zich daarna  gerealiseerd dat het een kwestie van wachten was op het bericht dat het 'minimal conscious' lichaam er de brui aan zou geven.

De mens onderscheidt zich van alle andere zoogdieren doordat volume en het oppervlak van het brein in grootste verhouding staat tot de lichaamsmassa. De mens ís zijn brein en dat is tegelijk het kwetsbaarste orgaan omdat het  voortdurend zuurstof behoeft. Dagelijks sterven mensen aan een hersenbloeding. Ouderen en soms nog  betrekkelijk jong.

Was Friso als veertiger een 'gewone burger' geweest, dan was na enkele weken zijn familie gepolst over het doneren van de organen die toen  nog in vitale staat verkeerden. Maar Friso werd verder in leven gehouden in de  ijdele hoop dat hij op een dag ooit zijn ogen zou opslaan en een zinnig antwoord zou spreken op de vraag: In Israël kreeg Ariel Scheinermann premier Sharon in een hersenbloeding.

Hij was toen 78 jaar oud. Zijn hersendode lichaam bestaat inmiddels 85 jaar  doordat het als een zeldzame kasplant gerekt wordt in het voortbestaan, tot op de dag van vandaag. Gelukkig bleef zoiets Friso bespaard. Eén van de politici die het verst van mij  af staan, Geert Wilders, reageerde in mijn ogen het menselijkst door Mabel en  haar kinderen veel sterkte te wensen, zonder geschoktheid te veinzen. Hopelijk zullen Friso's naasten nu spoedig vrede hebben met het feit, wat ze  al zo lang konden zien aankomen.

John Zwart — Fabrice in   terwijl hij de laatste details aanbrengt van zijn vierde megamozaïek op het foeilelijke Liander transformatorhuisje aan de Corn. Schuytstraat Laat eens een vaas vallen op de tegels  De Amsterdamse kunstenaar Fabrice Hund is weer teruggekeerd in de stad  van zijn zomerverblijf in Castricum aan het Noordzeestrand. Het staat inmiddels definitief vast dat hij de komende maanden weer een ''duurzaam megamozaïek'' gaat realiseren. Al tijden bewonder ik deze expressionist en kleurentovenaar.

Zijn ''street art''  ontstaat met hergebruik van materiaal en is tegelijk in dubbele zin duurzaam,  doordat het zo goed bestand is tegen de invloed van weer en wind. Het nieuwe megamozaïek zal volgens de planning de saaie voorgevel van  Sauna Da Costa gaan sieren - als Fabrice straks weer begint te ''schilderen  met scherfjes''.

In zijn ''Galerotiek'' staat hij het materiaal voor het nieuwe mozaïek te sorteren op vorm en kleur, grotere stukken worden grof op maat gehakt. Er zijn zwarte  en okerkleurige vuurstenen uit Oudemirdum; kopererts, jaspis en agaat uit  Idar-Oberstein; potscherven en scherven van Delftsblauwe tegels uit een bouw- put in Centrum; schitterend glas in heldere kleuren van kapotte vazen,  kleurige restanten van verbouwde badkamers.

Vele gevers hebben al toegezegd nog meer materiaal te leveren maar, gezien  de massale hoeveelheid die een ''megamozaïek'' bevatten kan, is nog steeds  meer geschikt keramiek en glas welkom. Kijk zolders, kasten en schuurtjes na en deel in de eeuwige roem van deze kunst aan de straat.

Neem contact op met Fabrice per e-mail op fabrice. Reageer        helaas nog geen plaatjes.. Een groots eerbetoon als afscheid. Verleden week had ik mijn eigen herinneringsmoment waarin ik Rita Reys herdacht. Ik draaide ''I Cried For You'', een opname met de Art Blakey's Jazz Messengers uit — een tiener was ik nog, zij had al bijna tien jaar een sterrenstatus.

De familie en haar pr-man maakten via de officiële Rita Reys website bekend: Johannes de Doperkerk van Breukelen. Zo'n intimi waren in De Danne uitgenodigd, maar er werd een veelvoud verwacht aan bezoekers voor de laatste eer aan de alom  geliefde 'First Lady of Jazz' van Europa en ereburgeres van New Orleans La. In , was ik toen in Los Angeles, Cal.

Voor ónze 'First Lady of Jazz' moest ik zeker naar Breukelen. Het was de vroege ochtend van de laatste tropische zomerdag, toen ik me stond  af te vragen wat ik zou aantrekken voor deze gelegenheid. Toch maar iets stemmigs grijze broek, donker overhemd, kleuraccentje voor het hart: Het is lang geleden dat ik mezelf strafte met een stropdas.

In de auto met de airco aan best draaglijk, maar bij aankomst in het zinderende dorp aan de Vecht voelde het als hoogst onpraktisch, benauwend. Omleidingen, parkeerroutes, ongewone  drukte in het dorp: Bij de brug over de Dannegracht stond al een menigte in groepjes bijeen tot aan de kerkingang toe — precies kwart voor twaalf begon de grote luidklok te beieren en  tegen dit geluidsdecor kwam een vierspan aangereden met een witte lijkkoets. De kerk begon zich te vullen en het was als heette Rita Reys ons welkom.

Bij de ingang gaf de open achterzijde van de koets ons een blik op haar eenvoudige  witgelakte kist, die vrijwel geheel bedolven was onder een massa van kleurige  zomerse bloemen. In het hoge kerkgewelf heerste aangename koelte. Op slag van twaalf zweeg de klok en loeide heel bizar de nationale maandagse sirene test Geen plaatsje bleef  onbezet, radio en tv volk, musici en gewoon liefhebbers van Rita's stem en stijl.

In de zijbeuken, waar pilaren het zicht  belemmeren, waren monitorschermen opgesteld — ook was er een perfecte geluidsvoorziening, dat zouden we spoedig merken. In het koor stonden de  instrumenten van het Quintet en een lessenaar met sprekersmicrofoon.

Een  uitvergrote foto van een zingende Rita sierde de wand. Haar entree was het eerste van de twee momenten die ik het meest ontroerend  vond: Een heel dubbele sensatie, ze was bijna voelbaar  aanwezig en tegelijk buiten ons bereik. Er werd niet vaak of langdurig gesproken maar er werd des te meer muziek ten  gehore gebracht. Rita's dochter Leila 58 leidde het programma samen met  presentator en huisvriend Hans van Willigenburg 71 die spontaan zijn hulp had aangeboden.

De enige andere sprekers waren zangeres en cabaretière Liselore  Gerritsen 75 de echtgenote van Ruud Jacobs, broer van Pim en de jonge  fotograaf Jurjen Donkers, Rita Reys' promotor in het nieuwe digitale tijdperk. Daarmee werd het Trio een Kwartet, en soms zoals nu zelfs een Quintet versterkt met koper: Povel heeft jarenlang in ''The Skymasters'' gespeeld, toert met Amerikaanse bands de wereld rond en soleert in het Metropole Orkest.

Deze musici die aan Rita's hoge eisen beantwoorden gingen 'live' spelen naast de verschillende opnamen die we hoorden en soms op het scherm weer zagen  herleven. Het was maar een greep gekozen hoogtepunten uit haar lange carrière van ruim 70 jaar. Hoe sterk ze zelf ook was — ze werd twee  keer weduwe, zij verloor Wessel Ilcken met wie ze in trouwde Link 3 en Pim Jacobs , haar echtgenoot vanaf Link 4  en zij overwon borstkanker — was het ook duidelijk dat ze veel kracht en  levenslust putte uit de muziek.

Rita bleef nooit bij de pakken neerzitten. Altijd  werd ze weer actief Link 5. Ook nadat ze dit voorjaar haar heup gebroken  had was ze deze zomer alweer haar agenda aan het vullen — twee concerten,  in Paradiso Amsterdam en in Lantarenvenster Rotterdam moesten na haar  onverwachte herseninfarct worden geannuleerd.

Rita was ook liefhebber van taalkunst, niet alleen Engelstalig, ook Nederlands. Hier erkende ze in dichters en schrijvers haar meerderen, het talent van Rita  komt vooral tot zijn recht qua inleving en de expressie van gegeven teksten. Liselore Gerritsen gaf een ironische inleiding op het gedicht dat ze voor Rita  schreef, waarvan ik vervolgens de eerste strofe citeer.

Via enkele 'highlights' sprongen we door haar carrière met weergave van oude tapes, video's en lp's. We zagen Rita haar Edison in  ontvangst nemen van Wim Sonneveld, we zagen het trio Pim Jacobs spelen met Rita zingend aan het stuurwiel van een rondvaartboot.

En we zagen haar ook in een heel andere setting: Dat concert vond plaats op 10 maart in Vredenburg, Leidsche Rijn. Louis van Dijk toen 69, nu 71 en Jean Baptiste Toots Thielemans toen 89,  nu 91 schitterden twee jaar geleden ook op dat podium. Louis van Dijk bracht onder woorden wat vele met mij voelden: De productie werd een succes dankzij een Londense arrangeur, die een prima gelegenheidsorkest wist samen te stellen binnen de beschikbare tijd en het  beperkte budget.

Voor Rita, die tot dan gewend was met kleine bands te zingen en steeds ieder daarvan persoonlijk kende, was dit een heel nieuw avontuur. Ze nam het ernstig op maar schrok er ook niet voor terug. Met haar talent en persoonlijkheid nam  ze al die orkestleden zó voor zich in dat iedereen na de opname van het eerste  nummer opstond en haar een spontaan applaus gaf.

Leila wist het ook: Ik gun iedereen om zo iemand om zich heen  te hebben''. Jurjen Donkers beschouwde het als een eer om haar in de recente jaren bij te  staan in haar P. Hij maakte nieuwe podiumfoto's en haar vertrouwd op de  computer met de nieuwe manieren om 'aan de bak' te blijven.

Net als de muzikanten, door Rita consequent als ''mijn jongens'' benoemd,  zal ook hij de samenwerking met haar enorm missen. De 'laatste woorden' van Donkers en Van Willigenburg werden onderstreept met  de recente opname van ''It's Wonderful'', het slotnummer van haar laatste concert en 'live' spelen van ''The Shadow of Your Smile'' door het Quintet, daarbij moest ik steeds maar naar Ruud Jacobs kijken met de gedachte: Maar de allerlaatste woorden en het tweede diep ontroerende moment kwamen  van dochter Leila toen de dragers terugkwamen om de kist weer de kerk uit te  voeren.

Het was een heel bijzondere uitvaart van een heel bijzondere vrouw,  waarin tenslotte Leila de intimiteit van Rita's laatste uren deelde.

Het was gebeurd,  ze kon niets meer en er kon niets meer voor haar gedaan. Ik heb haar toen  mee naar huis genomen, twee nachten hebben we bij haar gewaakt. Ik had contact door haar hand vast te houden, als ik haar iets zei gaf ze me  een haast onmerkbaar kneepje. Ik heb het haar zo aangenaam mogelijk  gemaakt door de muziek op te zetten waarvan ze het meeste hield.

Zo viel het  in de herhaling zonder dat ik ervoor hoefde op te staan om telkens opnieuw  te starten. Ze is toen in m'n armen in slaap gevallen, met een glimlach op  haar gezicht.

Het was echt zo mooi en dat wilde ik delen met jullie''. John Zwart — 7 augustus   Bedankt voor alles wat je gaf, rust in vrede Rita. Volkscultuur met oude traditie.

Volkscultuur met oude traditie  Het is wel duidelijk: Het zomerseizoen,  wat later gestart, is nu drukker dan ooit. Er komt veel volk voor op de been,  maar dat wil niet zeggen dat men ook echt massaal aan ''watersport'' doet. Het meeste wat er op het water te zien is lijkt veel op het plezier dat motoren- liefhebbers er aan hebben om op mooie dagen eskader-gewijs door het land- schap te ronken.

Zo trekt de grote meerderheid aan boten in file hun motorisch baantje door de Friese waterwegen. Voor een kleine groep is het nog echt ''sport'' — dat zijn de schippers en de  bemanningen van de traditionele ''skutsjes'': Vroeger verdienden zij met wind hun brood,  als die wind het even liet afweten namen ze de vaarboom ter hand of gordden  het jaagharnas aan om de gang er in te houden.

Toen een beroep, nu een ''sport'' Helaas is het randgebeuren er omheen steeds belangrijker geworden, het kost elk jaar namelijk tonnen om zo'n ''skutsje'' in optimale conditie te houden voor  die tien dagen dat ze eind juli met elkaar de competitie aangaan.

Het moet massaal volk aantrekken en dat volk komt niet alleen om een dagje door de verrekijker puur naar een wedstrijd te zitten kijken. Daar is meer voor nodig, de dag tevoren werden we 's morgens in alle vroegte al met keiharde  metal''muziek'' er aan herinnerd dat het morgen zover is — alsof we dat nog niet wisten.

De campings stroomden vol, de smalle wegen raakten verstopt, de bier- wagens in colonne en de volumeknoppen van de versterkers op tien. Sommige van mijn lezers zullen denken dat ik mijn hart ophaal als oud-varens gast bij dit festijn, maar niets is minder waar.

Eigenlijk staat me die hele drukte makerij die vooral om reclame en horeca-omzet draait erg tegen. Op dezelfde dag was er in Joure ''Boerebrulloft''.

Ook een festijn van traditie,  meer plaatselijk en niet zo massaal. Ik ontvluchtte de waterkant en stuurde mijn fiets naar het dorp van Douwe  Egberts. De hoofdstraat dwars door het dorpshart heet toepasselijk ''Midstrjitte'', ze eindigt op de ingang van het Park Herema State, nu de plek van het  Gemeentehuis van Skarsterlân.

Dwars op de Midstrjitte komt daar ook de  ''Harddraverswei'' uit, maar het is de Midstraat die nu al voor de 59e keer wordt volgestort met enkele kiepwagens zand zodat de Friese paarden een stevige  en veilige afzet hebben. Dit dorp heeft iets met Friese paarden, dat komt waarschijnlijk door de jaar- markt, tevens paardenmarkt, waarvoor Joure al in de 15e eeuw de rechten  verkreeg.

De ''Boerebrulloft'' voert ons in uitbeelding terug naar het midden van de 19e eeuw. Vele oude boerengeslachten bezitten nog prachtige oude sjezen  — een soort open tweewielige rijtuigen met tweezitter op de bok, getrokken door een Fries paard, soms een tweespan.

Het bruidspaar en de bruiloftsgasten trokken allen met hun sjees in traditionele oud-Friese dracht door de Midstraat naar Herema State — daar werd een gelegenheidshuwelijk gespeeld tussen Francisca Bouhuis en Martin Roffel uit  Rotsterhaule.

Francisca bevestigde haar ja-woord met het aanbieden van een  fraai versierde Goudse pijp aan Martin. Zij heeft de pijp gestopt met ''Heerenbaai'' en steekt hem aan, als symbool van dienstbaarheid zoals gebruikelijk in de  boerenstand sinds de 18e eeuw.

Spectaculair was daarna de hardrijderswedstrijd op ongezadelde paarden over  de Midstraat. Je moet maar durven. Daarna volgde nog een ringrijderij, zoals die in diverse dorpen 's zomers gehouden worden als je mist krijg je een emmer water over je hoofd. Het was echt een feest om zoveel van die temperamentvolle Friese paarden bij elkaar in actie te zien. Toen ik weer thuiskwam peddelde de enige roeier van die dag langs mijn achtertuin door de vaart.

Tóch nog een echte watersporter. John Zwart — 1 augustus       Reageer        De leeftijd van deze site speelt haar steeds vaker parten. Na bijna twaalf jaar levert microsoft allang geen updates meer voor het programma dat gekocht  werd om in de eerste website te bouwen. Nu kunnen we alweer een poos geen gif of jpg  plaatjes meer invoegen.

Dus vandaar deze wat saaie aanblik. Het kan zijn dat Hernehim Cultuur binnenkort enige tijd offline gaat om de  overgang naar een andere techniek te realiseren. Another First Lady gone   Another First Lady gone  Als je zoals ik een zekere leeftijd bereikt hebt — in mijn ervaring is dat vanaf 65  tot 70, zoiets — dan word je er regelmatig bewust van dat er een kring van mensen is, die je eigenlijk altijd hebt beschouwd als onaantastbaar voor de dood.

Je bewonderde ze al in je jeugd, hun persoonlijkheid, hun culturele prestaties blijf je volgen, maar opeens begint die kring snel uit te dunnen. Natuurlijk is er ook aanwas, nieuwe mensen die je in de loop der jaren ook leerde waarderen, die zijn meestal van een jongere generatie.

We zullen allemaal ooit mensen van ''voorbij'' zijn, zo ook onze bijna levenslange ''helden''. Jan Wolkers was er één, ''Kort Amerikaans'' crew cut bracht mij terug  naar de laatste oorlogsjaren, voor mij de eerste die ik bewust meemaakte. Korte  tijd later was hij baanbrekend met zijn heftige liefdesroman ''Turks Fruit'', die ik  tot mijn verbazing op het leestafeltje van mijn moeder aantrof.

Hugo Claus werd  door mij onmiddellijk ervaren als een karakterschrijver, ''Het verdriet van België'' in één adem uitgelezen. Hella Haasse, een ''heldin'' al vanaf de eerste jaren op de  middelbare school door toedoen van de progressieve leraar Nederlands Jan van  Houts, hij zette ''Oeroeg'' op mijn lijstje.

Schrijvers die mij naar mijn volwassenheid en ouder worden bleven begeleiden. Omdat ze méér waren dan de auteurs van één of meer boeken die in de smaak  vielen - ze bleven mij raken over de jaren heen. Haasse vanwege haar filosofische  beschouwing over ''oost en west'', waarin koloniale opvattingen onvermijdelijk op  de aftocht moesten.

Onder ''Heren van de Thee'' naar ''Krassen op een rots'' lag  een logische ontwikkeling. Hugo Claus, ook zijn ''Oostakkerse Gedichten'', zijn ''Hondsdagen'', maar vooral het spraakmakende theaterstuk ''Een bruid in de morgen''. Bewonderenswaardige Vlaming die in de jaren vijftig de machtige RK instituten frontaal te lijf durfde gaan. Jan Wolkers, op geheel eigen wijze ook een rebel en gezegend met vele talenten, beeldhouwer en schilder — wars van aanstellerij en een natuurman.

In gedachten zag ik hem op Rottumeroog in zijn blote kont langs de vloedlijn  jutten. De meeuwen waren zijn vrienden, terwijl Godfried Bomans in die vogels  boze geesten veronderstelde, die met hun nachtelijke schreeuwen demonisch  kwaad in de zin hadden.

De muziek die in mijn kinderjaren klonk was vooral licht klassiek en opera. Wat later ''Music for the millions'' zou worden genoemd, natuurlijk ook de aria's die mijn moeder als operettezangeres zelf ten beste gaf. Mijn eigen smaak  ging naar de jazz, door Amerikaanse soldaten meegebracht.

De ''Dixieland'' die gemakkelijk in het gehoor lag, raakte in mijn tienerjaren al op de achtergrond. Op de middelbare school waren we nog wel fans van de studentenband  DSC ''The Dutch Swing College'', maar de vrijere vormen, vooral de brug van klassiek naar virtuoze improvisatie, óók in de zang, deden mijn hart sneller kloppen. Ella Fitzgerald, van heel eenvoudige afkomst evenals mijn moeder was ook  van haar generatie.

Beide hadden geen makkelijke jeugd, maar voor Ella was die toch verreweg het moeilijkst, want zij was een zwart meisje. Mijn moeder zong heel mooi licht klassiek maar werd nooit beroemd,  Ella Fitzgerald kreeg in haar land de hoogste eretitel ''First Lady of Song''. In Rotterdam werd in Rita Reys geboren. Muziek was van het begin af  haar leven, ''ze werd zingend geboren'', was een uitspraak van haar moeder,  de danseres Adriana Termijn — haar vader Karel Reys was ''stehgeiger''.

Een voorloper van André Rieu. In mijn beleving was Rita er altijd al, een flink stuk ouder als ik maar nog steeds actief met telkens weer nieuwe improvisaties op songs die ze al honderd keer  eerder bracht. Rita zingt steeds vanuit de emotie in de tekst, ze kruipt in het  verhaal en doet dat bij elk optreden op een andere manier. Het is een attitude  waarbij jazzmuzikanten zich helemaal in hun element voelen. Een van de weinige zangeressen die het presteerde ook in Amerika op te treden met de grootste namen.

Steeds blijven optreden tot drie weken geleden nog, 88 jaar oud  inmiddels heeft ze altijd iets meisjesachtigs behouden. En nu is ook deze  ''heldin'' van mij er niet meer. Hersenbloeding, geen lang ziekbed, ineens weg een ''mooie'' dood. Een paar optredens in de botenloods op Loosdrecht, informele fijne sfeer, ontspannen. Op een dag reed ik gelijk op  met haar en Pim Jacobs aan het stuur van hun Jaguar, op weg naar Hilversum.

Zomaar de ''First Lady of Jazz'' met haar vaste begeleider en echtgenoot en ik, naast elkaar tuffend over de Gooiseweg. We zwaaiden een groet, bijna vergat ik op tijd te remmen voor het stoplicht. Ze lachten me hartelijk uit. Haar verjaardag was 21 december, vlak voor kerst, een bekende van haar  vertelde me: Je moest laten blijken  dat je haar verjaardag belangrijk vindt. Plaatjes van dieren in de natuur zijn van kind af al favoriet, haar lievelingsdieren herten en reeën.

Een paar jaar achtereen stuurde ik haar een felicitatie met een ree — zonder afzender, alleen maar: John Zwart — 29 juli Reageer        Vertier op geelgebrande gazonnetjes   De leeftijd van deze site speelt haar steeds vaker parten. Vertier op geelgebrande gazonnetjes  Hoe we na die schrale kille noordwestenwind in de voorzomer hebben uitgezien  naar 'ouderwetse' zwoele zomerdagen — hoe snel raakt dat toch vergeten. Na een hittegolf die vijf dagen duurt begin ik tenminste alweer uit te zien naar een heerlijk verkoelende bries om mijn oren en een zon die 'op zijn Hollands' een beetje kieke- boe speelt achter en tussen voortzeilende wolken door.

De enige macht, die de zich te buiten gaande vakantievierende mens rondom nog enigszins kan intomen, is het weer. Want tegen hun nadrukkelijke aanwezigheid  kan ook de meedogenloze humor van Nico Dijkshoorn na enkele dagen niet meer op, daar helpen alleen fikse stortbuien.

Spelevaarwater werd ook spartelwater, een handjevol kinderen beheerst het decor  met steeds herhaalde 'bommetjes' die de huishond in opgewonden keffen doet  uitbarsten.

Links, rechts en aan de overkant reageren de weekend en vakantie- honden die ook allemaal hun territorium nog moeten veroveren. Waakzame oma's waarschuwen de schreeuwende spartelaars luidkeels voor de langsvarende flaneer- boten, met gezelschappen die alles wat er aan weerskanten in tuinen te zien is  gretig in zich opnemen.

Op de achtergrond dreunt constant de bps van de muziek die bij de kilometers verderop georganiseerde zeilwedstrijd onontbeerlijk blijkt. Een handvol motorrijders laat zich ook aantrekken door de samengeklonterde  toeloop naar de eet- en drinkgelegenheden. Er zijn twee soorten egotrippers onder: Beide soorten zijn in staat de wijde omgeving behoorlijk te domineren. Het is warm, boven de dertig graden. Ik kan het niet aantonen maar het zou me  niets verbazen dat wetenschappers me eens gaan bevestigen dat warmte bij lawaai en drukte heviger is dan in betrekkelijke stilte met alleen wat natuurlijke geluiden.

Misschien is er zelfs verschil in warmte onder een parasol en een boomkruin. Eigenlijk weet ik het nu al zeker: John Zwart — 27 juli     Schaal gevoelstemperatuur: Helemaal óm   Helemaal óm. Misschien zit ik hier mijn eigen glazen in te gooien, dat besef ik goed, maar de werkelijkheid moet ook maar eens aan het licht gebracht.

Iedere makelaar weet u te vertellen dat een huis aan het water veel beter verkoopt dan een huis in een straat. Meest begeerlijk is wel een vrijstaand huis aan open vaarwater met een  eigen ligplaats voor een boot. Maar natuurlijk koop je zo'n huis echt niet met de gedachte op korte termijn met winst te verkopen. Je wilt er wónen en ook nog  plezierig wonen als het even kan.

Kan dat in een watersportdorp? Bij ''watersport'' denk je aan zwemmen, zeilen, roeien, kanoën, windsurfen en misschien zelfs  kite-surfen. Dat waren mijn gedachten tenminste, maar dat blijkt heel erg vorige  eeuw te zijn. Watersport heeft vandaag de dag nauwelijks met ''sport'' van doen,  de enige lichamelijke inspanning die het meeste bootjesvolk levert is een draai- beweging van de pols of het naar voren duwen van een hendel.

De jeugd raast voorbij met opblaasboten die volgas hun kop in de lucht steken  en hun kont omlaag — ze praten altijd schreeuwend maar moeten nu nog boven  de tweetakt uit.. Ooit hopen ze indruk te maken met een Zodiac met 40pk er  achter — hun vaders, van het type dat 's zomers cabriolet rijdt, bevestigen hun  status nu al met een sloep met ingebouwde dieselmotor. Op zo'n prachtig subtropisch weekend als een paar dagen geleden is het terras  in de achtertuin een plekje van grote drukte rondom.

Wie in plaats van water een bromfietspad achter de tuin ziet liggen bedenkt zich wel tien keer voor zijn  beslissing tot koop. Maar dat water, gedroomde bron van rust en ontspanning,  manifesteert zich op hoogtijdagen als bron van ergernis. Op zo'n dag zijn vijftig  passages per uur geen zeldzaamheid, dus voortdurend lawaai en de nare geur  van uitlaatgassen.

Ik had me die dagen voorgenomen om mij onder de parasol echt geconcentreerd  aan grote literatuur te wijden. Dostojevski, Tolstoj, Hemingway, Gide en Couperus lagen klaar. Maar het lukte niet.

De wereld om mij heen drong zich voortdurend  aan mij op. Tussen wegstervend en aanzwellend motorgeraas werd mijn bewustzijn opgevuld met prietpraat van alle omliggende terraszitters, dankzij het klankbord van het water alles zeer verstaanbaar. Hoe kan ik mij tegen al die ongewenste intimiteit beschermen? Moest ik dan maar meedoen met de meerderheid en de zomerse vrije tijd buiten doorbrengen met een ''thriller'', de perfecte lectuur voor wachtkamers, treinen en overvolle stranden?

Ooit vrat ik de Havankjes en Simenons, las ze in hoog tempo uit en liet ze voor  de vinder, als uitgelezen tijdschriften — maar dat is lang geleden. Natuurlijk koop  ik nog wel eens ''gemakkelijk leesvoer'', bewaar die ''cadeautjes voor noodgevallen'' Ik snuffel, há: Maar het is geen roman, het zijn allemaal kleine schetsjes van gebeurtenissen, afgerond in een paar minuten te lezen.

Dan kun je stoppen of verdergaan met het volgende. Ik ben helemaal óm! Levendige teksten in de onbehouwen humor van Dijkshoorn, schetsjes van zijn jeugd en familieleven. Ze komen er niet best vanaf, met de uitzondering van Oom Ger, die hem leert gitaarspelen. Nee, het is géén literatuur  en ook géén roman, 't zijn rake stukjes van een legpuzzel die een eenvoudig  familieleven toont.

Ik lees, en ik glimlach, ik lees en ik schater. Ik hoor het rumoer niet meer, erger me niet meer aan kindergegil en hondengeblaf, voor een poosje althans.

Dan trek ik hier en daar wat onkruid weg en pak Nico  weer op, voor een nieuw stukje. Het zijn er een stuk of vijftig. Ik zou over mijn vader met zijn gebreken nooit kunnen schrijven zoals Nico over  zijn vader Klaas. De simpele man die niet met gevoelens kan omgaan.

Wij kennen zo'n oom die op elk verjaarsfeestje dezelfde moppen vertelt, maar het is zijn vader. Maar bij beetjes laat Nico ons méér zien dan n ongelooflijke lul met een strik erom. John Zwart — 23 juli Vakantielektuur: Reageer        Schandpalen  De leeftijd van deze site speelt haar steeds vaker parten.

Schandpalen   Laatst bracht ik paaltjes ter sprake, zoals de ''Amsterdammertjes'', die ooit  werden bedacht om asociaal parkeren onmogelijk te maken. Want u weet  natuurlijk óók dat de doorsnee Amsterdamse automobilist en echt niet de Amsterdammer alléén de mening huldigt dat zijn auto met een alarmlicht- knop is uitgerust om iedereen duidelijk te maken: De ''Amsterdammertjes'' waren onverbiddelijk: Tot mijn grote verbazing en ergernis maakt dit afgeschafte strafwerktuig  intussen juist een enorme opmars in de regio, overal buiten de stad.

De afgelopen tien jaar ging het ene na het andere dorp gezegend met een  smalle dorpsstraat vaardig aan de slag: Op de lijn van de verdwenen stoeprand  plantte men paaltjes, als soldaten op ochtendappel in het gelid. Heel gemene, gemaakt van gesmolten plastic troep uit de recycling — zien er  uit als tropisch hardhout, maar zijn nog harder. Ze breken niet af door een auto- bumper, ze breken jouw autobumper! Waarom doen die dorpen toch iets waar men in de stad allang van afzag? Ik ben erachter gekomen hoe het zit.

Die wrede en gevaarlijke paalmania zie je alleen in de dorpen waar de doortocht zó al moeizaam is, om die reden werden  het ''30 km kernen'', gelijk geschakeld met woonerven. Op de regionale politie- bureaus regende het klachten dat daar te hard gereden werd, maar nooit kwam de politie om te handhaven. De dorpen moesten zelf maar iets doen om harder dan 30 km door de kern te ontmoedigen. Als ze dat eerst gedaan hebben wil de politie misschien wel een dagje komen snelheid meten.

Vandaar dus die wildgroei van schandpalen en  op elke 50 meter drempels en asverschuiving, een feest voor de buschauffeur. Blijkbaar is Amsterdam bevoorrecht, de ''Amsterdammertjes'' kunnen weg, tóch wordt tegen te snel rijden en asoparkeren gehandhaafd? In plaats van een te  krap politiekorps voor een te groot gebied, zoals in de provincie, volop blauw  op straat om het beest van het Amsterdamse verkeer te temmen? Nou het zit anders, de stad beschikt namelijk over een zeer parate afsleep dienst.

Foutparkeerders in uw straat, één telefoontje, binnen een paar minuten staan ze voor uw neus. Het geheim achter het efficiënte systeem is een kosten- dekkend middeltarief van euro.

Daar kan een dorpsagent met een bon van 50 euro natuurlijk niet tegenop schrijven. Ach we missen tenminste die wouden van ijzeren paaltjes en het risico van zo'n ''schendpaal'': John Zwart — 19 juli Reageer        De leeftijd van deze site speelt haar steeds vaker parten.

Begrensde vrijheid aan het bezwaard geweten Begrensde vrijheid aan het bezwaard geweten  Godsdienstvrijheid - een prachtig begrip, menselijkheid gebiedt ons om op  dit punt heel ruimhartig te zijn. Voor veel aanhangers van welke godsdienst  óók is dat het belangrijkste in hun bestaan. Maar er zijn grenzen. Niemand mag onder het argument van ''godsdienstvrijheid'' misdaden begaan, in de zin van de voor ieder geldende  wetten. Als mensen menen dat hun god hen voorschrijft dat mannen lange  baarden moeten dragen en vrouwen een nikab, dan vinden we nergens in de wetten van ons land dat dit niet kan.

Maar als er iemand beweert dat zijn god mensenoffers vraagt dan is hij aan het verkeerde adres. Offeren mag dan wel zijn daad uit gehoorzaamheid aan een ''opperwezen'' zijn, maar in onze wet is het gewoon moord of doodslag, welke religieuze gedachten dan ook achter  die daad schuilen.

Als we uit algemeen belang besloten hebben iets bij wet te verplichten, dan wel te verbieden, dan moeten er wel heel sterke argumenten aangevoerd  worden om voor elkaar te krijgen dat er aan zo'n wet wordt gesleuteld. Of die voor de één wel geldend is, maar voor de ánder uitzonderingen maakt. Zo moeten ouders hun kinderen van 5 jaar naar school brengen, de enige  aanpassing is dat het geen openbare school behoeft te zijn: Zo werd het in de jaren zeventig verplicht om veiligheidsgordels in auto's aan te brengen en die ook te dragen.

Ik herinner me de invoering daarvan nog  heel goed. Ik had nog nooit een ernstig auto-ongeluk gehad en vond het  eigenlijk wel erg veel bemoeizucht van de overheid. Dat er gordels in nieuwe auto's moesten zitten, oké. Maar of ik die wilde dragen of niet, dat wou ik  eigenlijk graag zelf beslissen. Ik droeg ze wel, kreeg een klapband waarbij ik van de weg raakte en in een meervoudige salto van het talud afrolde.

Slechts wat kneuzingen en kleine  hoofdwondjes door scherven van de voorruit. Al tientallen jaren bestaat het probleem van preventieve vaccinatie bij onder meer het Gereformeerde deel van onze Protestantse bevolking. Om hen  moverende redenen weigeren zij hun jonge kinderen te laten vaccineren tegen ziekten als polio en mazelen. Als gevolg daarvan hebben we in de jaren  tachtig een polio epidemie gehad in de ''bible belt'' — momenteel heerst er een mazelen epidemie. Van die twee is de laatstgenoemde minder levensbedreigend, maar tóch: Bij ziekten als polio vormt de gevaccineerde overgrote meerderheid als het  ware een ''dijk'' tegen de uitbraak van een epidemie.

Die treedt op waar de ' 'dijk'' zwak is door een groot percentage niet-gevaccineerde kinderen. Waarom lopen die mensen bewust dit onnodige risico? Omdat ze menen dat  hun god hun kinderen ook op een andere manier beschermen kan tegen ziek worden. Goed leven volgens de leer en bidden tot god is immers de beste bescherming tegen alle ziekten en kwalen. Ik heb nog nooit gehoord van gelovige mensen die de gordels uit hun auto  haalden, of tenminste die nooit omgespten.

Immers, wie goed leeft volgens  de leer, kan toch ook tot god bidden om bescherming tegen auto-ongeluk? De eerste dominee die wijst op ''eigen verantwoordelijkheid'' ten aanzien van veiligheidsgordels moet zich nog melden, wèl verzet men zich principieel  tegen een vaccinatieplicht. Niet erg consequent in hun godsvertrouwen, wat mij betreft mag dus die vaccinatieplicht wel ingevoerd worden, uit menselijk meegevoel naar die  kleine onmondige kinderen die zelf niet zouden kiezen voor ziek worden.

Reageer                Zorgen voor de dag van morgen   © Foto: Zorgen voor de dag van morgen  Wie had dat gedacht, uitgerekend van een Texaanse boer vernam ik een  overtuigd stuk simpele logica waarin ik me helemaal kan vinden.

Als ik al had  gedacht dat bijna alle Amerikanen ver van de natuur staan — in hun city's met  enorme suburbs, waar je je liefst over tienbaans wegen van a naar b verplaatst, of het open landschap daarbuiten liefst ziet veranderen in onafzienbare akkers van monoculturen — dan weet ik nu dat ik het mis heb.

Het lijkt soms wel alsof de natuur, zoals de Grand Canyon of de Mississippi  River, de Everglades of de Great Lakes, alleen dient als pronkstuk voor massa- toerisme en het decor biedt voor stuntwerk als krokodillenvangers, cliffjumpers of koorddansers die op een strakstaand staaldraad hun evenwichtswaaghalzerij vertonen boven een donderende waterval of ijzingwekkende kloof. Toch zijn er mensen die waarschuwen voor allesoverwoekerende exploitatie.

En sinds het midden van de vorige eeuw zijn er mensen geweest die zich met  hart en ziel inzetten voor het behoud van kwetsbare natuur waaraan ook de mens zijn levensvoorwaarden ontleent. Zoals biologe Rachel Carson , die  in de jaren tot haar dood de strijd aanbond met de machtige Amerikaanse  chemische industrie, die met intensief gebruik van insecticiden meende de weg te hebben gevonden naar ongedachte oogsten door het uitbannen van alle  ziekten en plagen.

Zij had oog voor de onderlinge structuur van al dat microleven en hun verbanden met hogere levensvormen door cumulatie van giftige stoffen via de voedsel- piramide. Chemicaliën als DDT, dat geen onderscheid maakt tussen de  ''schadelijke'' en ''nuttige'' insecten, zag zij het eerst als grote bedreiging.

Pesticiden was een commerciële term, ''biociden'' bestrijder van levensvormen   was een betere benaming zo meende ze. Symbolisch verwees zij naar de lente- zang van de vogels, toen zij haar boek uitbracht met de titel ''Silent Spring''.

Het opende de ogen van velen die twijfelden of we wel op de goede weg waren. Ook die van mij, Carson bleek veel eerder als ''marine biologist'' al veel meer waarschuwende literatuur te hebben gepubliceerd over de vervuiling van de  wereldzeeën: Het werd voor mij één van de redenen om  me van de grote tankvaart af te keren.

Zoals de grote chemische concerns met hun productontwikkeling behalve hulp in ons bestaan zich ook als een bedreiging ervan ontplooiden, is het ook met  de grote bedrijven die zich bezighouden met de exploitatie van fossiele brand- stoffen.

Zij hebben ervoor gezorgd dat we in het koude seizoen niet meer rond een haardvuurtje zitten te kleumen en dat we voor kracht niet meer op paarden zijn aangewezen. Maar het kan beter en duurzamer.

Diezelfde concerns zitten nu de ontwikkeling in de weg, immers alle installaties en voorzieningen voor  het bestaande zijn er, dus liefst moeten we toch steenkool, olie en gas blijven  gebruiken zolang het er nog is. Ruim honderd jaar geleden vond men per ongeluk olie in Texas , zei mijn Texaanse boer. Maar men was op zoek naar waterbronnen! Dat water en de zon laten het gras en de bomen groeien, al zolang als de aarde  genoeg afgekoeld is om plantengroei mogelijk te maken:







Klaarkomende mannen seks in drenthe


Totaal underdressed worden we hartelijk ontvangen. Zo hartelijk zelfs dat ze erop staan dat wij het buffet openen. Een beetje opgelaten leggen we een aantal van de heerlijk uitziende zoetigheden op een bordje.

Het smaakt allemaal heel goed. Later horen we dat de bruid normaal het buffet hoort te openen, maar blijkbaar gold voor ons een uitzondering. We zijn ook meteen uitgenodigd voor de lunch, maar dat moeten we helaas afslaan vanwege ons programma.

Volgens de gids zouden we bovendien de spicy gerechten niet overleven Het bruidspaar komt er aan. De bruid is gekleed in het rood, wat betekent dat we in de 2e feestdag terecht zijn gekomen.

Op dag 1 draagt hij een traditionele outfit en zij wit om de dag na de bruiloftsnacht in het rood gekleed te gaan. Onderweg laat gids Charles zien hoe verschillende soorten kruiden groeien. Einddoel van de wandeling is een waterval waar we een lekkere frisse duik nemen. Kandy is een bedevaartsoord omdat er een tand van Boeddha bewaard wordt. Het relikwie der relikwieën. Elke dag zijn er drie momenten waarop het deel waar de tand ligt, ceremonieel geopend wordt tijdens een zogenaamde poya-dienst.

Er komen trommelaars en andere muzikanten aan te pas, soms dansers en een aantal monniken die de tand bewaken als de hele rits pelgrims en toeristen erlangs loopt. Wij sluiten aan bij de avondceremonie. Een drukte van jewelste, maar zeker de moeite waard om mee te maken.

De tempel alleen al is prachtig versierd met gedetailleerd bewerkte houten plafonds en grote olifantenslagtanden voor het binnenste heiligdom. Het heeft dan ook als paleis van de laatste koning gediend. De tand verlaat de tempel overigens alleen tijdens het jaarlijkse daagse Perahera festival in de zomer als een olifant de tand in een gouden reliekschrijn op zijn rug door de straten van Kandy draagt.

Na de olifant volgt een parade van traditionele dansers, acrobaten, vuurspuwers, zwaardvechters, slangenbezweerders en duizenden pelgrims. Zou ik best eens willen zien. Vooral de nabijgelegen hoogvlakte Horton Plains is adembenemend mooi. Dat is een uitzichtpunt waar de rotswand meter loodrecht naar beneden gaat. Vanaf de rand op veilige afstand heb je een spectaculair uitzicht. Wij gingen op aanraden van Ishan rechtsom en zijn ruim anderhalf uur niemand tegengekomen.

In Nuwara Eliya verruilen we onze comfortabele bus tijdelijk voor de lokale trein naar Ella. Volgens alle informatie de mooiste treinrit ter wereld. En zo leuk, want tussen de locals. Dus wij stappen opgewekt in. Al snel verandert dat humeur.

De aftandse trein is afgeladen met toeristen. Er is geen local te bekennen. Die weten namelijk dat de bus veel sneller én comfortabeler is.

Je had Stijns gezicht moeten zien. Hij die in Nederland alleen per eerste klas reist tenzij met mij. Zelf heb ik me voorgenomen ook nooit meer over de NS te klagen Toegegeven, de uitzichten onderweg waren af en toe prachtig. Je reist door de bergen en theevelden. Maar nergens vind ik het echt spectaculair. Onderweg stoppen we op verschillende stations waar we ook treinen de andere kant op zien gaan. Die zien er een stuk beter uit en daarin zien we wel locals afgewisseld met een handjevol toeristen.

Wil je dus graag een treinreis in Sri Lanka maken, dan adviseer ik je van Ella naar Nuwara Eliya te gaan in plaats van andersom zoals de meesten doen. Al die treinreizende toeristen verzamelen zich hier. Een goede uitvalsbasis voor veel bezienswaardigheden. Een walhalla voor backpackers zeggen ze.

Overal cafeetjes en restaurantjes. Gezellig, maar jammer dat er alleen westerse toeristen zijn. Daarvoor hoef je niet naar Sri Lanka. Een van de dingen die wij juist zo leuk vinden aan Sri Lanka is dat je op de toeristische plekken ook Sri Lankaanse toeristen ziet. De helft van de safaritrucks is bijvoorbeeld gevuld met locals.

Maar in Ella zie je ze niet. Een overload aan westerse toeristen betekent ook dat de bewoners geld ruiken. Voor het eerst komen we louche figuren tegen, waaronder onze hotelmanager. We willen hier eigenlijk zo snel mogelijk weg en vragen onze vaste chauffeur Ishan of dat kan. Binnen een kwartier is het geregeld: Onze derde safari zit er bijna op als we opeens toch de hoofdprijs voorgeschoteld krijgen: Een eindje verderop ziet hij er een oversteken. Hij twijfelt geen moment en drukt het gaspedaal vol in.

Dan zien wij hem ook. Wat een prachtig dier. Groot, krachtig en de mooiste huidtekening die je je kunt voorstellen. Hij trekt zich niets van ons aan en rolt zich lekker door het zand. Even denken we dat hij daarna in de bosjes verdwijnt, maar hij loopt juist precies langs onze safaritruck het volle licht in. Wow, wat een geluk. Als enige toeschouwers genieten we minutenlang van zijn zelfverzekerde loop over een rots. In volle glorie op nog geen 5 meter afstand. Ook Ishan is door het dolle heen.

Hij heeft al talloze keren een luipaard gezien, maar nog nooit zo goed als nu. Dit gaan we niet snel vergeten. Na een welverdiende massage vanavond hopelijk nu wel ontspannend gaan we het allemaal rustig laten bezinken in badplaats Mirissa waar we de komende dagen verblijven.

Zelfs met een downside de trein. Een wereldreiziger zoekt geen soortgenoten, maar 'echte locals'! Anders kan hij ten zo goed thuis met de NS reizen. Het verhaal van de blauwe vinvis komt hopelijk nog! Leuk om dit allemaal op afstand mee te maken middels jullie verhaal en foto's. Gelukkig nu even de tijd om die te verwerken. Wie laat nou vrijwillig hete olie op zijn gezicht druipen? En betaalt er nog voor ook? Mijn gedachten daarentegen vliegen alle kanten op.

Lig ik nog volledig bedekt? Hoe laat moeten we morgen opstaan? Ik zou nu wel een dropje lusten. Waarschijnlijk heb ik te weinig gedronken vandaag. Daar heb je het al, ik moet zo hoesten. Maar wat gebeurt er dan met dat stroompje olie als mijn lijf beweegt? De ayuverdische spabehandeling slaat bij Stijn duidelijk een stuk beter aan dan bij mij. Ideaal dus voor toeristen na een vermoeiende dag cultuur snuiven, de omgeving ontdekken of strandhangen.

Alleen zo mag je een Boeddhistische tempel betreden. Vooral punt één is weer even inkomen. Al bij de eerste tempel is het raak: O ja, zo voelde dat. Acrobatisch of eerder hysterisch bewegend probeer ik van schaduwplek naar schaduwplek te gaan.

De volleerde blootvoetige Sri Lankanen bekijken het geamuseerd. Ook al staat in de Rough guide: Nou ja, dan maar een watje. Even wanen we ons terug in de tijd dat dit de hoofdstad was van de Ceylonese koningen 4e eeuw v. Chr tot de 11e eeuw na Chr. Zij bidden voor elk Boeddhabeeld en dat zijn er veel en laten er lotusbloemen achter voor extra karmapunten. Het drukst is het echter bij de Bo-boom, een boom die in de 3e eeuw v. Chr als stekje is meegebracht uit India.

Niet zomaar een stekje, want afkomstig van de boom waaronder volgens de overlevering Boeddha zijn verlichting bereikte. Superheilig voor Boeddhisten dus. Inmiddels is de moederboom in India overleden en is die in Anuradhapura naar zeggen de oudste nog levende boom ter wereld.

Er kwamen daarbij boeddhisten en moslims om. Tijdens de gehele jaar durende burgeroorlog zijn ca. Pas in werd de strijdbijl begraven.

Op de fiets bezochten we ruïne na ruïne van Polonnaruwa, dat van de 11e tot in de 13e eeuw de hoofdstad van het Singalese koninkrijk was. Onze vaste chauffeur Ishan leuke gast, zijn we blij mee reed intussen met zijn comfortabele busje voor ons uit. Een idiote situatie, maar zijn heilige koe tijdelijk inruilen voor een fiets was volgens hem nog veel idioter.

Sommige deels mooi bewaard gebleven, andere gerestaureerd dankzij Unesco. Vooral de uit één stuk granieten rots gehakte vier Boeddhabeelden en een ronde beeldentempel Vatadage maakten indruk. Geen leeuw te bekennen, wel een hoge rots die statig uit het landschap verrijst. Als mieren krioelen de busladingen toeristen hier langs een dubieuze aan de rots bevestigde trap omhoog.

En via dezelfde weg ook omlaag. Waarom is ons een raadsel. Het mooie uitzicht blijkt het antwoord. Dat waren er ooit hoe dan langs die rots? Echt prachtige afbeeldingen van rondborstige vrouwen met nog zulke heldere kleuren. Dat je daarvoor loodrecht langs de rots over een uit stammende wenteltrap moest namen we voor lief. Uiteindelijk vielen de knikkende knieën mee en was het de klim zeer de moeite waard.

Toen we lazen dat Sri Lanka de hoogste luipaarddichtheid ter wereld heeft, trok dat ons over de streep om te boeken. Coole beesten namelijk die luipaarden.

Na 2 game drives en in totaal 8 uur spotten vinden we ze iets minder cool. We zijn niet verder gekomen dan een verse pootafdruk. Goede kans dat ze ons vanachter een struik hebben zitten uitlachen. Het blijven natuurlijk katachtigen die niet te sturen zijn. Hopelijk hebben we later deze reis meer geluk in Yala National Park. Wie had trouwens gedacht dat pauwen niet in een kinderboerderij maar in Sri Lanka thuishoorden?

Ze doken overal op. Lijkt mij een nogal makkelijke prooi voor een luipaard, maar het mannetje is blijkbaar te ijdel om zich schutkleuren aan te meten.

Onze eigen katachtige in Amsterdam zou er wel raad mee weten. Afzien hoor ik je denken. Niets is minder waar. Het bleek een luxe tent met eigen badkamer, smakelijk 3-gangen diner bij fakkellicht en kampvuur onder een prachtige sterrenhemel inclusief kok met witte koksmuts achter een barbecue.

We hoeven zo niet eens meer zelf naar Sri Lanka! En twijfelachtige weer-records zoals woensdag 13 graden! Houd ons op de hoogte of dat luipaard gescoord is! Hoe bevalt het nieuwe fototoestel? Alleen ik heb de egghopper gemist. Het zal me wel wat karma-punten hebben gekost, maar dat neem ik voor lief Over het "gemiste" luipaard gesproken.

Stijn, als klein manneke van vijf jaar, heb je al eens een "chui" gezien in de Serengetti. Herinner je je dat nog? Zo fijn om te lezen dat jullie volop. Blijf dat doen en laat ons hier in Nederland weer mee-genieten! En heel romantisch bij de tent. Nu al vele prachtige ervaringen rijker! Ben benieuwd naar je volgende verhaal. Daar moet gestopt worden, want het is tijd voor een plaspauze. Faly bedacht zich dit net iets te laat en rijdt een stukje achteruit terug zodat we precies naast de plasboom kunnen uitstappen.

Tot grote schrik van een man die langs de weg loopt. Hij draagt een pikhouweel en zal onderweg zijn naar een van de saffiermijnen in dit gebied.

Hij vertrouwt het niet en rent weg, zo hard als hij kan. De arme man dacht dat we bandieten waren die hem iets wilden aandoen. Aan de doodsangst in zijn ogen zien we dat dat hier geen uitzondering is.

Gelukkig kan Faly hem snel gerust stellen en verschijnt er uiteindelijk een opgeluchte glimlach op zijn gezicht als hij ons ziet uitstappen. Voor het eerst in Madagascar is de sfeer grimmig en is de glimlach op de gezichten ver te zoeken.

Op de hoofden balanceren nu kratten bier in plaats van jerrycans water. We rijden door een mijnbouwgebied, een plek waar geld blind maakt. Hier leven de Bara, een van de 18 stammen in Madagascar. Traditiegetrouw zijn zij zebuhouders.

Zo moet een Bara jongen zich van oudsher bewijzen door een zebu van een ander te stelen. Pas dan wordt hij een man. Omdat er tegenwoordig steeds meer wapens in omloop zijn, is deze onaangename traditie uit de hand gelopen en verdwijnt het langzaam. Ben ik niet rouwig om. Wel om die wapens, want moord en doodslag door criminelen hebben ervoor gezorgd dat de veehouders bang zijn geworden.

Waar voorheen zebu's per inwoner liepen te grazen, zien wij er nog slechts een handjevol. Deels ook omdat de grote trek is begonnen: Dan denk je natuurlijk per vrachtwagen? Fout, te blote voet. De bekendste lemuur ontbrak nog op ons lijstje: Deze soort leeft in het zuiden van Madagascar en zouden we dus eindelijk gaan zien. Drinkend, springend, etend, naar elkaar schreeuwend.

Ze leven in grote groepen dus het is meteen overweldigend als je een groep tegenkomt. Onze camera's krijgen er ook geen genoeg van.

Maar uiteraard kijken we ook veel en genieten we volop. Eerst in het charmante kleinschalige Anja park, daarna in de bergen in Camp Catta, waar ze ons 's ochtends wekken door het dak van ons hutje als springplank te gebruiken, en vervolgens in het bijzondere Isalo. Het werd al snel duidelijk waarom dit een van de populairste trekpleisters van Madagascar is.

Wat een indrukwekkende plek. Een gigantisch plateau  met een canyon, uitgesneden door zoet water. Miljoenen jaren geleden ontstaan. Nog steeds vinden ze er beenderen van dinosaurussen. We maken een flinke wandeling over het plateau om vervolgens af te dalen in de canyon. Een van de mooiste wandelingen ooit. De gids vertelt ons ondertussen veel over de bijzondere flora en fauna, en laat ons zien dat de locals hun doden die ouder dan een jaar en besneden zijn, want baby's hebben nog geen ziel nog steeds op bizarre hoogtes tussen de rotsen begraven.

Voor hen is dit een heilig gebied. Vol verbazing wijs ik er naar, maar daarmee blijk ik heiligschennis te plegen. Wijzen mag hier alleen met je volle hand of met ingetrokken wijsvinger. Ook spelen we een spelletje 'zoek de wandelende tak'. De gids wint keer op keer. Ook een groep ringstaartmaki's springt er enthousiast rond. Later in de canyon zien we ook nog bruine lemuren, die brutaal onze bbq lunch proberen te stelen. Daar duikt ook een sifaka op, die we nu eindelijk dansend zien!

Leuker nog dan op YouTube. Tijdens de bbq komen we trouwens naast een Nederlands stel terecht. We zijn niet veel Nederlanders tegen gekomen, maar uitgerekend dit stel woont nog geen drie straten bij ons vandaan. We doen boodschappen bij dezelfde AH. Hoe is het mogelijk. Na onze vakanties gaan we verhalen en foto's uitwisselen in de nieuwe wijnbar om de hoek. De lunch zit er op en het is tijd voor een nieuwe klauterpartij langs het riviertje.

Om te eindigen bij twee mooie natuurlijke bronnen. Inmiddels is het goed heet geworden en nemen we een duik ter verkoeling. Heerlijk, wat een mooie dag weer. Van een soort Arizona met plotselinge rotspartijen naar het Wilde Westen.

Op zich prachtig, behalve als je weet dat dit ooit allemaal bos is geweest. Met lemuren en andere bijzondere flora en fauna. Maar nu dus verdwenen. Voor de zebu's om te kunnen grazen, voor het maken van houtskool, voor landbouwgronden en voor de mijnbouw. Urenlang rijden we hier doorheen en slechts een klein stukje bos is nog behouden als NP. Zo ook in het mijnbouwgebied. Met als enige verschil dat wij hier wel twee keer aangehouden worden en de agenten Faly schaamteloos vragen om smeergeld.

Er zit niets anders op dan te betalen. Voornamelijk door buitenlanders voor de export. De Chinezen met stip op 1. Net als in de rest van Afrika sluiten zij ook hier lucratieve deals met corrupte regeringen. Gewetenloos roven ze daarmee het land leeg, zonder enige rekening te houden met bevolking of natuur. Moderne kolonisatie zou je kunnen zeggen. En dat terwijl deze voormalige koloniën nog steeds gebukt gaan onder hun eerdere koloniale verleden. Ze hebben nooit een eerlijke kans gekregen.

Zo heeft Frankrijk na een bloederige onafhankelijkheidstrijd, waarbij tienduizenden Malagasy zijn omgekomen, een administratieve chaos achtergelaten en bovendien nog een flinke trap na gegeven door middel van wurgcontracten die nog altijd gelden. Als er een grondstof wordt ontdekt, mag Frankrijk daar bijvoorbeeld van meeprofiteren.

Ze hebben hier nog een flinke koloniale vinger in de pap. Hier brengen we de laatste dagen van onze vakantie op het strand door in Ifaty. Boekjes lezen, spelletjes doen, gegrilde vis eten, cocktails drinken, een beetje zonnen, kortom genieten van het goede leven. Het bevalt ons prima. Het vissersdorpje naast ons hotel zorgt voor de entertainment als dagelijks rond 11 uur de mannen met hun primitieve zeilbootjes massaal terugkeren van zee. Voordat we terugvliegen naar Amsterdam maken we hier nog een tussenstop en eten we bij het klassieke restaurant La Varangue.

Het juiste antwoord is Antananarivo, door de Malagasy liefkozend afgekort tot Tana. Ze hebben hier nogal een handje van lange plaats- en achternamen. Zouden ze iets te compenseren hebben? De achternaam van de huidige president is bijvoorbeeld Rajaonarimampianina. Echt een onontdekte parel, een prachtig en veelzijdig land.

Het was een onvergetelijke reis, waar ik nog vaak positief aan zal terugdenken. Hopelijk hebben mijn reisverhalen het land recht gedaan en wie weet inspireren ze nog iemand om ook deze kant op te gaan. Wij kunnen het in elk geval van harte aanbevelen en denken er al over om een keer terug te keren. Maar nu eerst weer een compleet ander avontuur. Waar, daar zijn we nog niet over uit. Je moet altijd wat te dromen hebben.

Jullie hebben ons de mogelijkheid gegeven mee te genieten. Benieuwd wanneer en waar jullie volgende reis heengaat. Goede reis naar huis! Niet omdat dat de laatste mode is, het ze zo'n zen gevoel geeft of ze een met de aarde willen zijn, maar omdat ze simpelweg geen geld hebben voor schoenen.

Geld voor eten is al een probleem. De onwaarschijnlijke armoede is hier heel goed zichtbaar. Wel zet het je weer met beide voeten in schoenen op de grond en realiseer je je hoeveel geluk wij hebben dat we toevallig in Nederland zijn geboren.

Zij hebben niets en wij hebben alles. In vergelijking met de meeste Malagasy zijn wij schathemeltje rijk. Letterlijke miljonairs hier, want het biljet met de hoogste waarde is Hoe ga je als toerist om met die armoede en hoe kun je het beste helpen? Een aantal do's en don'ts: Vaak al roepend om snoepjes, geld, zeep, pennen, schriftjes of eau vive plastic waterflessen.

Want dat hebben ze helaas al van je voorgangers gekregen. Je kunt het die kinderen natuurlijk niet kwalijk nemen dat ze dan denken dat er ook wat te halen valt bij een volgende toerist.

En hoe moeilijk het ook is om niets te geven, realiseer je dat je daarmee misschien wel je eigen schuldgevoel afkoopt, maar de kinderen uiteindelijk niet verder helpt. Want wie geef je wel en wie niet? Er ontstaan ruzies onderling over de cadeautjes.

En ook heel belangrijk: Niet voor ons, maar zeker niet voor kinderen die hun tanden nooit poetsen. Als je thuis geeneens stromend water hebt, dan is tanden poetsen echt niet een van je prioriteiten. De meeste kinderen hier zullen in hun leven geen tandenborstel aanraken. Laat staan een half jaarlijkse controle bij de tandarts hebben. Dat is helaas goed te zien tijdens een Malagasy smile. Koop dan fruit of voetballen. Je sponsort er de lokale economie mee en in het laatste geval geef je een cadeau voor een heel dorp of school.

Dat laatste moet je dan wel goed duidelijk maken. Wij gaven twee voetballen aan een docent van een schooltje. De kinderen waren door het dolle heen en behandelden ons alsof we Messi en Ronaldo waren. Er moest een foto worden gemaakt, waar wij ons voor geneerden. De enorme blijdschap van de kinderen raakte me, ondanks dat we er waarschijnlijk niet goed aan deden.

Terug in de auto heb ik stilletjes zitten huilen om de oneerlijke verdeling in de wereld. Geef niet zomaar spullen weg. Als je hier bent, kan het haast niet anders dan dat je de mensen wilt helpen. Van tevoren hadden we al gezegd dat we een aantal paar schoenen en kledingstukken zouden achterlaten. En het liefst zouden we iedereen geld en spullen geven.

Maar lukraak aan iemand geven die het nodig lijkt te hebben, is misschien goed bedoeld maar levert niet altijd het gewenste resultaat op. Ook bij volwassenen kunnen scheve gezichten ontstaan en wordt onderling verteld dat toeristen dingen uitdelen. Misschien doe je daar dus wel meer kwaad dan goed mee. Gelukkig zijn er altijd lokale projecten waar je spullen aan kan doneren.

Zij zorgen dan dat het goed verdeeld wordt. Dat doen wij nu ook. Waar overigens altijd behoefte aan is in ontwikkelingslanden, zijn medische hulpmiddelen. We hebben helaas geen rollators en rolstoelen bij ons, maar ik heb wel wat extra spuiten en injectienaalden meegenomen.

Het was altijd mijn droom om vrijwilligerswerk te gaan doen in Afrika om mensen te helpen. Na me in dat onderwerp verdiept te hebben, heb ik dat om verschillende redenen laten varen. Nu ben ik er van overtuigd dat ik beter projecten kan steunen, waarbij de lokale bevolking de uitvoering doet en er zo zelf optimaal van kan profiteren d. Gelukkig zijn er steeds meer van dit soort projecten, soms met initiële hulp en fondsen van westerlingen.

Zo is er in Andasibe een nationaal park, maar direct daarnaast een park dat beheerd wordt door de lokale gemeenschap. Het regenwoud is een en hetzelfde, de lemuren trekken zich ook niets van de grens aan, maar de opbrengsten gaan in het ene geval deels naar de overheid en in het andere naar de gemeenschap.

Dan kies ik liever het laatste. De Nederlandse Remi is jaren geleden als reisleidster in Madagascar terecht gekomen en kwam in aanraking met een lokaal project dat alleenstaande moeders steunt. Daar is uiteindelijk Madalief uit voortgekomen, waarbij naast de gesteunde moeders inmiddels onder andere ook honderden schoolkinderen dagelijks een gezonde maaltijd krijgen.

De winst van de overnachtingen door toeristen op de relaxte Residence Madalief gaan rechtstreeks naar de stichting. Zo kun je dus echt structureel helpen. Ik laat de cameraband om mijn nek hangen, maar geef de camera zelf aan een van de kinderen en leer het de andere kinderen te fotograferen. Dat is elke keer een succesnummer. Houd er wel rekening mee dat de kinderen er geen genoeg van krijgen.

Ook leuk is een compact fotoprintertje mee te nemen. Wij hebben er een van Polaroid. Die kun je met een kabeltje aansluiten op je spiegelreflex om de gemaakte foto op klein formaat uit te printen. Ook hier moet je wel de tijd voor uittrekken, want voor je het weet wil het hele dorp op de foto. Jij mooie foto's en zij een leuk aandenken, win-win. Stel je flexibel op. Als toerist krijg je daar natuurlijk ook mee te maken en moet je uit je westerse comfortzone stappen.

Zo zijn de wegen vaak slecht, komt er geen drinkwater uit de kraan, kun je niet in alle hotels warm douchen, moet je regelmatig achter een struik plassen, is het meestal afkicken van je telefoonverslaving doordat er geen WiFi beschikbaar is gelukkig wel als Stijn concertkaartjes voor de Stones wil kopen - 3 concerten in the pocket , loop je vaak vertraging op, kun je blauwe plekken of erger oplopen doordat je niet meer gewend bent dat je s nachts geen licht aan kunt doen ik spreek uit ervaring: Accepteer het en bedenk dat het je vakantie ook avontuurlijker maakt.

Je toont er respect mee voor de locals en dat wordt gewaardeerd. Sterker nog, het tovert elke keer een glimlach op het gezicht als je iets in de lokale taal zegt. De eerste woordjes die ik altijd leer, zijn hallo, bedankt en tot ziens. In het Malagasy zijn dat:. Maak geen misbruik van de ongelijke situatie. Westerse mannen op leeftijd met een voor hen veel te jong en knap lokaal meisje. Vooral in de kustplaatsen valt het ons op.

Ik vind het walgelijk. Van de westerse mannen dan vooral, want ik kan het meisje weinig kwalijk nemen. Geen idee wat ik zou doen als ik echt niets had. Maar die mannen maken in mijn ogen op een vreselijke manier misbruik van de situatie. Denken ze nou echt dat zo'n meisje op hun mooie blauwe ogen of onweerstaanbare karakter valt?

Werkelijk niets is in balans in zo'n 'relatie': Geen enkele kans van slagen dus. Heel zielig voor die kinderen. Maar nogmaals, ik neem het het meisje niet kwalijk.

Zij wil net als ieder ander een beter leven. Bovendien is de druk op haar vanuit de familie en dorp vaak groot, want die worden nu ook gesponsord door haar 'relatie'. Terug naar de vieze man. Hier in Madagascar zijn het veelal gepensioneerde Fransen die in eigen land amper rond kunnen komen, maar hier de rijke patser uithangen. Of moet ik zeggen: Veel Malagasy denken al dat dit gedrag normaal is in Europa, vreselijk toch?

Recht onder een van die posters zit zo'n gladjakker. Hugh Hefner in de jaren ' Ruim de 70 gepasseerd, te zongebruinde verrimpelde huid, blote kippenborst bah in een restaurant , grote gouden pilotenbril en gouden schakelketting.

Zijn tafelgenote had zijn kleindochter kunnen zijn. Maar dat is ze helaas niet. Email adres Wachtwoord Onthouden. De prostitutie marktplaats van de Benelux". Home vrouwen prive-ontvangst leiden. Veilig afspreken Kinkyplay Webcam bordeel Hookers. Telefoonnummers van adverteerders op Kinky worden altijd gratis getoond.

Mijn naam is Lia. Ik ben een wat rijpere, gediplomeerd sportmasseuse die haar studie en ervaring niet beperkt tot de behandeling van vermoeide spieren, zoals dat bijvoorbeeld in een fitness-centrum gebeurt, maar hierna juist overgaat tot het stimuleren van de intieme delen van het lichaam. Ikzelf ben daarbij ook geheel naakt en voer je uiteindelijk naar een heerlijke ontlading. Tevens verricht ik in mijn privé-praktijk in Leiden spannende lichamelijke keuringen.

Ik doe dat in de rol van strenge, dominante arts. Ik voer een diepgaand medisch onderzoek uit, waarbij ik van mijn patiënt volledige overgave en gehoorzaamheid eis.

Ik duld geen tegenspraak. Bij het begin van de keuring ben ikzelf gekleed in medisch uniform met niets daaronder. Angiografie is een röntgenonderzoek van de bloedvaten. Hoe moet u zich op het onderzoek voorbereiden en hoe verloopt het? Wat gebeurt er na het onderzoek en kunnen er complicaties optreden? Angiografie, wat is dat? Een Angiografie is een röntgenonderzoek van de bloedvaten.

Om de bloedvaten zichtbaar te maken wordt contrastvloeistof ingespoten. Voorbereiding op het onderzoek Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen, meldt u dit dan aan de arts die u verwijst voor de angiografie röntgenafdeling.

U mag op de dag van het onderzoek gewoon ontbijten. Neem een pyjama mee en eventueel toiletspullen. Bij de volgende patiënten bestaat een verhoogd risico bij gebruik van contrastvloeistof: Neem zo spoedig mogelijk contact op met de afdeling Radiologie als u tot één van deze groepen behoort. Afhankelijk van uw situatie treffen wij maatregelen om het risico voor u te verkleinen.

Als u zwanger bent of zou kunnen zijn, meld dit dan zo spoedig mogelijk aan uw behandelend arts. Het onderzoek De radiodiagnostisch laborant begeleidt u naar de onderzoekskamer. U neemt plaats op een onderzoekstafel en krijgt steriele lakens over u heen om infectie te voorkomen. De radioloog draagt om die reden een steriele jas. Middels een injectie in de lies wordt u plaatselijk verdoofd. Het kan even pijnlijk zijn, maar hierna voelt u nauwelijks iets van het onderzoek.

De radioloog prikt in een slagader in de lies en schuift een dun slangetje katheter naar binnen. Door het slangetje wordt contrastvloeistof in de slagader gespoten. Dit kan een warm gevoel geven. Vervolgens maakt de radioloog de röntgenfoto's van het gebied dat hij wil bekijken. Pas als alle foto's gemaakt zijn, verwijdert de radioloog de katheter. Het prikgaatje moet tien minuten dichtgedrukt blijven.

Daarna u krijgt een drukverband dat minimaal zes uur moet blijven zitten. Dit om een eventuele nabloeding te voorkomen. Het  totale onderzoek duurt ongeveer een uur. Uitslag van het onderzoek De radioloog beoordeelt de foto's en vergelijkt ze met eventueel eerder gemaakte foto's. De bevindingen worden in een schriftelijk verslag vastgelegd.

U krijgt de uitslag van de arts die u voor het onderzoek heeft aangemeld. U moet zes tot twaalf uur plat blijven liggen. U mag niet alleen reizen of zelf autorijden. U moet dan direct een arts of verpleegkundige waarschuwen, zodat deze opnieuw kan afdrukken en verbinden.

Waarschuw ook in dit geval een arts voor controle. Deze verdwijnt na enige tijd vanzelf. Soms moet de vaatchirurg dit operatief verwijderen. Het Europees Parlement is de direct gekozen volksvertegenwoordiging van de Europese Unie.

Het is het enige instituut van de EU dat direct door de burgers wordt gekozen, hiervoor vinden één keer per vijf jaar de Europese verkiezingen plaats in de diverse lidstaten. Het Europees Parlement wordt één keer in de vijf jaar gekozen.

Het parlement dient samen met de Raad van Ministers Europese wetgeving goed te keuren en toezicht te houden op de besteding van de Europese begrotingsmiddelen. De Medebeslissingsprocedure die sinds het Verdrag van Maastricht is ingevoerd, en die op steeds meer beleidsterreinen van toepassing is, betekent dat het grootste deel van de Verordeningen en Richtlijnen alleen met toestemming van het Europees Parlement tot stand kan komen.

Bij de benoeming van een nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, kan het parlement de benoeming ongedaan maken en het kan ook de benoeming van de hele commissie ongedaan maken. Tevens heeft het Europees Parlement verstrekkende controlebevoegdheden met betrekking tot het budget. Het Europees Parlement heeft echter geen iniatiefrecht en kan dus zelf geen wetsvoorstellen doen. Sommige landen, politieke partijen of organisaties ijveren dan voor meer bevoegdheden van het parlement.

Samenstelling Het Europees Parlement bestaat uit leden afkomstig uit 25 lidstaten. Tot de Europese verkiezingen van 10 juni bestond het EP uit leden uit de "oude" lidstaten, uit de in toegetreden landen.

Iedere lidstaat heeft een vastgesteld aantal afgevaardigden. In de huidige zittingsperiode tot zijn dit er voor België 24, en voor Nederland Locatie Het Europees Parlement vergadert eens in de maand plenair, gedurende vier dagen in Straatsburg.

Een aantal aanvullende plenaire vergaderingen vindt plaats in Brussel. Daar vinden ook alle vergaderingen van de vaste parlementaire commissies plaats waarin de plenaire stemmingen worden voorbereid.

Het Secretariaat-generaal bevindt zich in Luxemburg. Sinds wordt jaarlijks de Sacharov-prijs uitgereikt voor verdiensten op het gebied van vrijheid van denken en mensenrechten. Tijdens een intensieve werkdag in Straatsburg maken zij kennis met de werkwijze van het Europees parlement en met medescholieren en leeftijdgenoten uit vele Europese landen. Extreme stemmingswisselingen Bij de manisch-depressieve stoornis zijn de extreme stemmingen van de persoon niet in overeenstemming met wat er werkelijk in diens leven gebeurt de realiteit of met diens gebruikelijke gedrag.

Kenmerkend voor deze aandoening is bovendien de afwisseling tussen de depressieve en de manische periodes. Tussen de perioden van afwisselend extreme somberheid en vrolijkheid episodes genoemd voelt en gedraagt de persoon zich veelal gewoon. Beide stemmingen, de depressie en manie, kunnen geleidelijk ontstaan, maar ook acuut, binnen een dag opkomen.

In welke volgorde dat gebeurt en hoe lang de stemmingen aanhouden, verschilt sterk van persoon tot persoon. Iemand kan bijvoorbeeld drie keer een depressie hebben voordat de eerste manische periode optreedt. De duur en de ernst van de klachten kunnen bovendien per episode verschillen. Hoelang de normale periode duurt, valt evenmin te voorspellen. Bij de ene persoon kan dat tien jaar zijn, bij een ander slechts een paar weken.

Verschijnselen van de manische periode In hun manische periode vertonen mensen vaak meerdere van de volgende verschijnselen. N iets aan de hand? Tijdens een manische periode verliezen mensen het zicht op de realiteit.

Problemen zien ze niet, ook al signaleert de omgeving die wel degelijk. Op waarschuwingen reageren ze geprikkeld en afwijzend: Zelf hebben ze vaak niet door dat ze zich anders gedragen dan normaal.

Aan het einde van de manische periode zijn ze meestal lichamelijk en emotioneel uitgeput. Sommige mensen hebben slechts in lichte mate last van de opwinding die bij de manische periode hoort. Andere mensen krijgen last van een manische psychose. Deze gaat gepaard met grootheidswanen en almachtsbeleving. Soms leidt dit tot agressie of suïcidaal gedrag. Verschijnselen van de depressieve periode In hun depressieve periode vervallen mensen met een manisch-depressieve stoornis tot grote besluiteloosheid en dodelijke vermoeidheid.

De persoon die voorheen zo actief was kan zich dat nu absoluut niet meer voorstellen en voelt zich niets waard. De depressie gaat verder gepaard met concentratieproblemen, lichamelijke klachten, gebrek aan eetlust en slaapproblemen, en soms met de wens om dood te zijn. Over depressie is in de NFGV-reeks een aparte brochure verschenen. Achtergronden van manisch-depressieve stoornis Bij het ontstaan van een manisch-depressieve stoornis speelt aanleg de belangrijkste rol.

Aanleg wordt deels bepaald door erfelijke factoren: Kinderen met een manisch-depressieve ouder krijgen niet automatisch ook deze stoornis, maar ze hebben er wel een grotere kans op.

Psychische en sociale factoren bepalen of iemand daadwerkelijk last krijgt van de manisch-depressieve stoornis. Psychische factoren die een rol spelen zijn onder meer persoonlijke eigenschappen als: Een veelvoorkomend gezondheidsprobleem Uit een landelijk onderzoek naar de geestelijke gezondheid van Nederlanders blijkt dat 1 tot 2 procent van de Nederlandse bevolking lijdt aan een manisch-depressieve stoornis.

Dit zijn meer dan De aandoening manifesteert zich vaak voor het eerst bij mensen tussen zestien en dertig jaar. Mannen en vrouwen hebben er even vaak last van.

Een manisch-depressieve stoornis heb je niet alleen. Het is niet iets om je voor te schamen of om te verbergen. Moeilijk te herkennen Het kan jaren duren voordat de manisch-depressieve stoornis wordt herkend.

Dit komt omdat de eerste verschijnselen vaak niet erg opvallen, maar ook omdat meerdere perioden elkaar eerst afgewisseld moeten hebben. Bovendien zoeken mensen met deze stoornis alleen hulp wanneer ze depressief zijn. In de manische periode voelen ze zich immers prima. Dat maakt de ziekte moeilijk te herkennen. In Nederland zijn er daardoor nog veel mensen bij wie niet de juiste diagnose is gesteld.

Niet afwachten De manisch-depressieve stoornis is een onvoorspelbare aandoening die telkens opnieuw de kop kan opsteken. Mensen kunnen tijdens een manische of depressieve periode grote problemen krijgen en schade  veroorzaken.

Ze krijgen soms torenhoge schulden en raken vaak hun werk, vrienden en relatie kwijt. Soms proberen ze een einde te maken aan hun leven. Gevoelens van schuld, schaamte en vernedering komen veel voor.

Wanneer ze weer normaal functioneren, moeten ze de ontstane schade ongedaan zien te maken. Het is beter het niet zover te laten komen en tijdig hulp te zoeken. Wel is ze goed te behandelen. Lotgenotencontact en zelfzorg zijn daarbij belangrijk. Therapie helpt Medicijnen spelen een belangrijke rol bij de behandeling van de manisch-depressieve stoornis. Ze helpen de stemmingswisselingen onder controle te brengen.

Het is belangrijk de behandeling met medicijnen te combineren met psycho-educatie, gesprekstherapie of lotgenotencontact. Deze helpen iemand met een manisch-depressieve stoornis beter inzicht te krijgen in zijn ziekte en zich meer bewust te worden van zijn stemming. Therapie helpt om de signalen te leren herkennen die op het uitbreken van een nieuwe episode kunnen wijzen. Daardoor kan op tijd ingegrepen worden en kunt u situaties die een nieuwe episode kunnen uitlokken, vermijden.

Ook leert u hoe u uw stemming kunt beïnvloeden en kunt leven met de beperkingen en mogelijkheden van uw ziekte. Vaak draagt therapie eveneens bij aan een goed medicijngebruik. Medicijnen Bij ongeveer 70 procent van de mensen heeft behandeling met medicijnen effect. De medicijnen kunnen de manisch-depressieve stoornis echter niet genezen.

Daarom moeten ze voor lange tijd worden geslikt. Stoppen betekent veelal een grote kans op een nieuwe manische of depressieve periode. Gebruik uw medicijnen dus regelmatig en stop nooit zonder eerst met uw behandelaar te hebben overlegd. Het meest gebruikte medicijn is lithium. Het zorgt voor een stabielere stemming en helpt een nieuwe episode te voorkomen. Bij dit medicijn is het erg belangrijk de exacte effectieve dosis te vinden. Dat kost enige tijd. Er is regelmatig bloedcontrole nodig om te kijken wat de werkzame hoeveelheid lithium in het bloed is.

Andere vergelijkbare medicijnen die gebruikt kunnen worden zijn carbamazepine en valproaat. Tijdens een manische periode kan de behandelaar zogenaamde antipsychotica ofwel neuroleptica voorschrijven. Deze middelen verminderen verschijnselen zoals grootheidswanen en werken kalmerend, waardoor de gebruiker rustiger wordt, beter slaapt en beter te begrijpen is.

In een depressieve periode kan de behandelaar een antidepressivum voorschrijven om de depressieve gevoelens te bestrijden. Dit gebeurt echter met enige terughoudendheid, omdat antidepressiva soms een manie kunnen opwekken. Soms worden tijdelijk kalmerings- of slaapmiddelen voorgeschreven.

Deze middelen werken direct en kunnen een aantal symptomen van de manisch-depressieve stoornis verminderen, zoals slapeloosheid, angst, spanning en onrust. Tijdens de manische periode versterkt slaapgebrek de manie. Een slaapmiddel kan deze remmen. Meestal worden slaapmiddelen niet langer dan enkele weken gebruikt.

Dat is van belang voor het herkennen van de ziekte en het signaleren van een nieuwe episode. Het is belangrijk dat deze mensen in de naaste omgeving leren omgaan met de persoon met de manisch-depressieve stoornis zonder er zelf aan onderdoor te gaan.

Tijdens een episode krijgen ze immers nogal wat te verduren. Hulp bij de manisch-depressieve stoornis Behandeling noodzaak U kunt met uw klachten terecht bij uw huisarts. Hij zal u wellicht voor behandeling doorverwijzen naar een instelling voor geestelijke gezondheidszorg ggz, zoals de Riagg bij u in de buurt.

Ze zijn zowel bedoeld voor mensen met een manisch-depressieve stoornis als voor familieleden en andere betrokkenen. Voor locaties en informatie: Soms is opname in een psychiatrisch ziekenhuis nodig, met name wanneer er acuut levensgevaar dreigt door gedachten aan zelfdoding tijdens een depressie of gevaarlijk gedrag tijdens een manie. Ook familieleden kunnen hier terecht. Andere nuttige organisaties zijn: Depressie Stichting — Tel.

Pandora Lotgenotenlijn Depressie — Tel. Adviezen voor mensen met een manisch-depressieve stoornis: Deze kunnen uw onrust verminderen en helpen om beter te slapen. Zo kunt u een volgende manische of depressieve periode tijdig signaleren. Adviezen voor mensen die iemand kennen met een manisch-depressieve stoornis: Maak met de persoon zelf en met de behandelaar afspraken over hoe te handelen in een dergelijke situatie.

Staatscourant 1 augustus , nr. Beslissing in de z aak onder nr. Verloop van de procedure. Appellant — hierna te noemen de Inspecteur — heeft op 2 mei bij het Regionaal Tuchtcollege te Amsterdam tegen verweerder — hierna te noemen de arts — een klacht ingediend.

De Inspecteur is van die beslissing tijdig in beroep gekomen. De arts heeft een verweerschrift in beroep ingediend. De door het Centraal Tuchtcollege uitgenodigde deskundige F.

Bij brief van 4 mei heeft de arts nog een aantal producties overgelegd. De zaak is in hoger beroep behandeld ter openbare terechtzitting van het Centraal Tuchtcollege van 26 mei , waar zijn verschenen de Inspecteur, vergezeld van H. Als getuigen van het Centraal Tuchtcollege zijn gehoord I.

Als deskundige aan de zijde van het Centraal Tuchtcollege is gehoord F. De Inspecteur en mr. De Jong hebben het beroep c. Beslissing in eerste aanleg. In eerste aanleg heeft de Inspecteur de arts — zakelijk weergegeven — verweten dat hij: Juist is dat de behandelingswijze die verweerder toepast bij CVSpatienten omstreden is.

Bekend is daarnaast dat er geen consensus bestaat over de wijze waarop deze patiënten wel behandeld zouden moeten worden. De behandelwijze van verweerder vormt derhalve geen uitzondering op de regel; er is geen regel. Daaruit volgt dat dan ook niet kan worden vastgesteld of een arts die zorg niet heeft betracht. Als er geen norm is, kan deze immers niet worden overtreden. Op dit moment worden verschillende therapieën door verschillende artsen toegepast bij CVS-patiënten. De effectiviteit van al deze therapieën staat ter discussie.

Dat geldt ook voor de cognitieve gedragstherapie welke door Q. Het is dan ook niet terecht dat klager een mening van Q. De behandelwijze van verweerder wordt weliswaar door klager als omstreden beschouwd, maar deze wordt wel ondersteund door tal van wetenschappelijke onderzoeken en publicaties. Verweerder wijst er daarnaast op dat er in de geneeskunde tal van behandelwijzen zijn waarover geen consensus bestaat.

Tevens moet met enige regelmaat in de geneeskunde worden erkend dat een therapie die bij een bepaald ziektebeeld als standaard gold, achteraf bezien onjuist bleek te zijn. Verweerder houdt daarbij wel degelijk in de gaten of de voordelen tegen de nadelen opwegen. Zo staakt hij de medicijnen meteen als de patiënt er geen profijt van heeft. Bovendien geldt ook hier dat verweerder het voorschrijven van medicijnen baseert op wetenschappelijk onderzoek dat ter zake is verricht.

Uit geen enkel onderzoek is gebleken dat het voorschrijven van een lage dosering hydrocortison enig risico voor de patiënt oplevert.

Bij een voorschrijven van antibiotica- voor zover dat al gebeurt - hanteert verweerder slechts een beperkt aantal antibiotica. Indien en voor zover daardoor al het risico op resistentie ontstaat kan altijd worden uitgeweken naar andere soorten antibiotica. Daarnaast schrijft verweerder aan alle patiënten die antibiotica krijgen probiotica en zonodig antimycotica voor. Verweerder baseert ook die behandelingen op studies die ter zake zijn gedaan.

Deze schriftelijke informatie behelst alleen algemene informatie en is niet toegesneden op individuele patiënten. In concrete gevallen wijst Uit: Uitspraak Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg verweerder zijn patiënten wel degelijk op de nadelen van het gebruik van medicijnen als antibiotica en hydrocortison.

Verweerder erkent dat in de schriftelijke informatie een positief beeld wordt geschetst van zijn behandeling. Echter die informatie is juist. Verweerder bereikt vaak goede resultaten bij zijn CVS-patiënten. Niettemin laat verweerder iedere patiënt weten dat nooit van tevoren gegarandeerd kan worden dat verbetering bereikt zal worden, maar dat afgewacht zal moeten worden hoe de individuele patiënt op de therapie zal reageren.

Het Regionaal Tuchtcollege heeft de volgende feiten vastgesteld: Op 15 februari kreeg klager een telefonische melding van een huisarts te S. De huisarts zegde toe om schriftelijke informatie toe te zullen sturen maar heeft dat niet gedaan. Op 16 maart ontving klager een brief met bijlagen van T. Deze brief was de aanleiding voor klager om een bezoek te brengen aan de praktijk van verweerder op 28 april Klager constateerde onder meer dat verweerder CVS-patiënten behandelt volgens een protocol dat is ontwikkeld door de Amerikaanse arts U..

In het verslag van klager over dit bezoek concludeerde klager: Op de praktijkvoering valt verder weinig aan te merken zodat verdere actie van de kant van de IGZ niet nodig is.

Verweerder werd door klager gevraagd hierop te reageren. Bij brief van 25 augustus verklaarde verweerder dat de door hem voorgeschreven doseringen vele malen lager waren dan in het abstract genoemde onderzoek. Daarnaast wees verweerder op onderzoeksresultaten van o.

In mei werd klager benaderd door twee verontruste apothekers. In het eerste geval ging het om een recept van verweerder waarin hij een patiënt driemaal daags twee capsules Nystatine à In het tweede geval schreef verweerder twee maal daags een tablet Flagyl à mg; Gyno-Daktarin vaginale capsules; twee maal daags 2 tabletten Diflucan à mg; en eenmaal daags twee tabletten Doxycycline à mg voor.

Ter toetsing van het voorschrijfgedrag van verweerder werd Q. Uit het oogpunt van resistentie vorming van Candida bij patiënten en in de populatie vind ik het gedurende maanden geven van flucanozol Diflucan, zie recept in het dossier op deze gronden verwerpelijk.

Het geven van doxycycline is waarschijnlijk gebaseerd op de dubieuze studies van Z. Ook dit is een minder wenselijke behandeling met het oog op bijwerkingen en resistentievorming. Samenvattend geeft collega D. Per brief van 28 september werd verweerder in de gelegenheid gesteld op de rapportage van Q.

Voor zover hier van belang schreef verweerder op 8 november in zijn antwoord op de brief van klager: Ik laat faecesonderzoek verrichten door een microbioloog van het Academisch Ziekenhuis X.. Bij intestinale candiasis geef ik inderdaad een antimycoticum in combinatie met een suikerarm dieet.

Diflucan geef ik in een minderheid van de gevallen, met name bij therapieresistente candiasis. Waarom dit verwerpelijk zou zijn en patiënten met onychomycosis zonder problemen 3 maanden hoge doses itraconazol mogen gebruiken is mij onduidelijk. Uit zijn schrijven wordt mij niet helemaal duidelijk, of hij de 22 bijlagen bij mijn brief gelezen heeft.

De bijlagen betreffen studies van o. Zij hebben dezelfde bevindingen, wat betreft het voorkomen van Mycoplasma-infecties bij CVS. De uitspraak dat de studies dubieus zijn, wordt niet beargumenteerd door Q.. Eén van de bijlagen die ik aan u stuurde, betrof een brief van een internist over goede resultaten van antibiotica bij drie van mijn patiënten.

Eén van die patiënten, allen uit het hetzelfde gezin, was een meisje, dat niet meer goed instaat was naar school te gaan in verband met een invaliderend chronisch vermoeidheidssyndroom.

In de kliniek van Q. Patiënte ondervond geen effect van deze behandeling. Na 4 kuren antibiotica is zij volledig hersteld, evenals haar familieleden, zij het met een, om de woorden van Q. Hoewel mijn behandeling met antibiotica volgens hem geen steun vindt in de wetenschappelijke literatuur, hetgeen ik ten stelligste bestrijd, wordt dezelfde behandeling ook gegeven door BB.

Mijn ervaring en die van andere artsen, waaronder BB. Klager heeft verweerder telefonisch laten weten dat hij op deze suggestie niet in wenste te gaan en dat het aan verweerder was om desgewenst aan BB.

Verweerder heeft als bijlage bij zijn brief van 8 november een samenvatting van een lezing die hij heeft gehouden en die hij ter informatie meegeeft aan zijn patiënten, meegestuurd. Voornoemde brief en de voornoemde samenvatting zijn ter beoordeling voorgelegd aan CC. Merkt onder meer op over de voornoemde samenvatting: De term bijwerking ben ik bij geen van die 11 tegengekomen.

Als hij dat ook nog toepast, langdurig breedspectrum antibiotica, dan acht ik dat gevaarlijk voor patiënt en daarom tuchtwaardig. Per brief van 14 februari heeft verweerder nogmaals aan klager een toelichting gegeven op zijn behandelaanpak. Bij zijn brief heeft verweerder een commentaar van M.

Deze stukken werden ter beoordeling voorgelegd aan CC. Het Regionaal Tuchtcollege heeft aan zijn beslissing de volgende overwegingen ten grondslag gelegd. Met het chronisch vermoeidheidssyndroom wordt in de geneeskunde een symptomencomplex aangeduid waarbij chronische vermoeidheid vooropstaat en waarvan de oorzaak niet vast staat. In de reguliere geneeskunde bestaat tot op heden geen algemeen aanvaarde zogenoemde evidence-based behandeling voor CVSpatiënten.

Wel bestaan meningsverschillen over de effectiviteit van de bestaande behandel-methoden, waarbij sommigen cognitieve gedragstherapie voorstaan, terwijl anderen een medicamenteuze behandeling bepleiten. Nu niet kan worden vastgesteld welke behandelmethode als juist kan worden aangemerkt daar consensus hierover ontbreekt, is, naar het oordeel van het college, niet maatgevend voor de beoordeling van de klacht, aan welke wetenschappelijke theorie de meeste waarde moet worden gehecht, maar of een bepaalde behandelmethode schade kan toebrengen aan de patiënt in het bijzonder of de volksgezondheid in het algemeen.

Ofschoon het college van oordeel is dat het langdurig voorschrijven van antibiotica en antimycotica als ongebruikelijk en ingrijpend kan worden aangemerkt, is schadelijkheid voor de patiënt niet komen vast te staan. Hetzelfde geldt voor de eveneens voorgeschreven lage doses corticosteroïden. Evenmin is onomstotelijk aangetoond dat CVS-patiënten baat hebben bij deze therapie. Het college merkt hierbij op dat wel de vraag dient te worden gesteld of door langdurig gebruik van deze antibiotica en antimycotica resistentie van microorganismen tegen deze middelen op den duur zal ontstaan en dientengevolge gevaar voor de volksgezondheid zal kunnen opleveren.

Daar echter de patiëntengroep die deze behandelingen ondergaat relatief klein is en dit risico niet duidelijk te definiëren is, kan deze vraag niet zonder meer worden beantwoord en kan derhalve dit potentiële risico niet tot gegrondheid van dit klachtonderdeel leiden. Verweerder heeft verklaard dat hij aan iedere patiënt een schriftelijke samenvatting overhandigt van een lezing die hij heeft gehouden over de behandeling van CVS. Er zijn geen aanknopingspunten gevonden om aan te nemen dat verweerder deze werkwijze in zijn dagelijkse praktijk niet hanteert.

Dit klachtonderdeel is derhalve eveneens ongegrond. Het college hecht er echter wel aan om hierbij het volgende op te merken. Derhalve kunnen bij deze patiëntengroep hoge verwachtingen ontstaan over de effectiviteit van de behandeling door verweerder. Dit kan tot gevolg hebben dat de betreffende patiënten ontvankelijk zijn voor een te optimistische voorstelling van zaken met betrekking tot de resultaten van verweerders behandelmethoden.

Dit gegeven tezamen met het feit dat verweerder medicijnen voorschrijft op indicaties waarvoor deze geneesmiddelen niet staan geregistreerd, leidt er toe dat aan de informatie- en toestemmingsplicht in gevolge de Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst Wgbo hoge eisen dienen te worden gesteld. Het college acht het dan ook van belang dat deze patiënten met grote zorgvuldigheid worden ingelicht over zowel de voor- als nadelen als mede het niet evidence-based-zijn van deze behandelwijze.

Juist in situaties als deze is het verkrijgen van informed consent van eminent belang. De conclusie van het voorgaande is dat de klacht in al haar onderdelen ongegrond is. Vaststaande feiten en omstandigheden.

Voor de beoordeling van het beroep gaat het Centraal Tuchtcollege uit van de feiten zoals deze zijn vastgesteld door het Regionaal Tuchtcollege Amsterdam en hiervoor zijn weergegeven onder 2. Procedure in hoger beroep. De Inspecteur heeft in beroep het volgende aangevoerd. Ten aanzien van de eerste twee — in eerste aanleg gezamenlijk behandelde — klachtonderdelen heeft het Regionaal Tuchtcollege ten onrechte geoordeeld: De Inspecteur stelt daartoe het volgende: Het Regionaal Tuchtcollege had een uitspraak moeten doen over het feit dat de arts een niet evidence-based behandelmethode toepast zonder zijn behandelresultaten te toetsen aan het medisch wetenschappelijk forum, zeker nu het College constateert dat het langdurig voorschrijven van antibiotica, antimycotica en corticosteroïden als ongebruikelijk en ingrijpend kan worden beschouwd.

Ook had het Regionaal Tuchtcollege zich moeten uitlaten over de vraag of de arts in de aan dat college voorgelegde patiëntencasus antibiotica, antimycotica en corticosteroïden heeft voorgeschreven volgens de normen van artikel 47 van de Wet BIG, temeer omdat hiervoor in de geneeskunde een duidelijk referentiekader bestaat.

Het gaat daarbij om de indicatiestelling, het klinisch beeld van de patiënt, de laboratoriumgegevens, aandacht voor resistentieontwikkeling, overgevoeligheid, interactie met andere geneesmiddelen, berichtgeving aan de huisarts enz.

Ten aanzien van al deze aspecten is door de arts gehandeld op een wijze die niet past binnen dit referentiekader. Het langdurig voorschrijven van antibiotica en antimycotica, zeker in de relatie met corticosteroïden, houdt ook voor de individuele patiënt altijd een kans op schade in en is alleen gerechtvaardigd als de gezondheidswinst die met de toediening van deze geneesmiddelen kan wordt bereikt hiertegen opweegt.

Nu het Regionaal Tuchtcollege zelf constateert dat de behandelmethode van de arts niet evidence based is kan alleen maar worden geconcludeerd dat de arts onzorgvuldig bezig is. Ten aanzien van het derde klachtonderdeel merkt de Inspecteur op dat het tegen de achtergrond van de overweging van Regionaal Tuchtcollege: Het verweer van de arts De arts beroept zich allereerst op de niet-ontvankelijkheid van de Inspecteur in diens beroep.

De arts stelt daartoe dat in deze tuchtprocedure niet alleen inmiddels een redelijke termijn is overschreden zonder dat dat aan hem te verwijten valt, maar dat de Inspecteur daarnaast onbehoorlijk heeft gehandeld doordat hij, nadat hij aanvankelijk geen aanleiding had gezien voor het nemen van maatregelen tegen de arts, toch een klacht heeft ingediend, daarbij aangevend dat hij een uitspraak van het Tuchtcollege wilde en dat hij vervolgens, toen de uitspraak van het Regionaal Tuchtcollege er lag, vlak voor het verstrijken van de appeltermijn, van die uitspraak weer in beroep is gekomen.

Inhoudelijk heeft de arts het volgende ten verwere aangevoerd. Volgens de arts is het standpunt dat de Inspecteur lijkt in te nemen, te weten dat alleen behandelingen mogen worden toegepast die evidence based zijn, niet houdbaar. Verreweg de meeste behandelingen zijn niet evidence based. Niet valt in te zien waarom voor hem strengere normen zouden moeten gelden dan voor andere artsen, aldus de arts.

Zo dat wel zou moeten verwijst de arts naar de door hem overgelegde stukken waaruit blijkt dat zijn handelen wel degelijk op wetenschappelijke gronden berust. De arts stelt voorts dat het verwijt van de Inspecteur dat hij willekeurig en onzorgvuldig handelt ten onrechte wordt gemaakt.

Volgens de arts neemt hij ruim de tijd voor zijn patiënten en stelt hij geen behandeling in zonder voorafgaand onderzoek. Iedere patiënt krijgt een specifieke behandeling en daarbij worden soms geneesmiddelen voorgeschreven, vaak echter ook niet. Ten onrechte wordt door de Inspecteur bezwaar gemaakt tegen het oordeel van het Regionaal Tuchtcollege dat schadelijkheid van het langdurig voorschrijven van antibiotica en antimycotica niet is komen vast te staan zonder dat de Inspecteur zelfs maar aannemelijk maakt dat de door hem geponeerde stellingen juist zijn, terwijl de arts de betwisting van de stellingen van de Inspecteur heeft voorzien van een wetenschappelijke onderbouwing.

Ten aanzien van de grief van de Inspecteur dat het Regionaal Tuchtcollege geen genoegen had mogen nemen met de mededeling van de arts dat hij aan patiënten een schriftelijke samenvatting overhandigt van een lezing die hij heeft gehouden over de behandeling van CVS patiënten en dat die samenvatting niet meer is dan een wervend verhaal, merkt de arts allereerst op dat ook hier kennelijk voor hem andere normen worden gehanteerd dan voor andere artsen gelden.

Wanneer in acht wordt genomen hoe in een gemiddelde artsenpraktijk het informed consent vereiste wordt nageleefd functioneert hij duidelijk boven de norm. Hij geeft patiënten schriftelijke informatie en neemt daarnaast ruim de tijd om de patiënten ook nog een mondeling te informeren, aldus de arts.

Beoordeling van de ontvankelijkheid van het beroep. Het beroep van de arts dat de Inspecteur niet ontvankelijk is in zijn beroep moet worden verworpen. Indien de Inspecteur heeft aangegeven over het handelen van de arts een uitspraak van de tuchtrechter te willen impliceert dat de mogelijkheid dat de Inspecteur een uitspraak van de hoogste tuchtrechter, in dit geval het Centraal Tuchtcollege, wil verkrijgen.

Indien de arts de verwachting heeft gehad dat de Inspecteur zou willen volstaan met een beslissing van een college in eerste aanleg, komt dat voor risico van de arts en kan dat niet leiden tot niet ontvankelijkheid van de Inspecteur in zijn beroep.

Hoewel de gehele procedure ook naar het oordeel van het Centraal Tuchtcollege onwenselijk lang heeft geduurd, hetgeen mede is veroorzaakt door een gebrekkige procesgang in eerste aanleg, is er evenwel geen sprake van een zodanig onredelijk lang tijdverloop dat dit zou moeten leiden tot niet-ontvankelijkheid van het beroep. Wel heeft het Centraal Tuchtcollege bij zijn uiteindelijke beslissing met deze lange duur rekening gehouden. Binnen de medische wetenschap bestaat geen consensus over de wijze waarop deze patiënten behandeld kunnen en moeten worden.

Door verschillende artsen worden verschillende therapieën toegepast. De door de arts toegepaste therapie, ontwikkeld door de Amerikaanse internist U. Wanneer een arts een behandeling toepast, waarover wetenschappelijk geen consensus bestaat, hoeft dat geenszins te betekenen dat de arts daarmee tuchtrechtelijk verwijtbaar handelt.

Wel moeten in dat geval aan de zorgvuldigheid bij het inzetten en uitvoeren van de behandeling en aan adequate voorlichting aan de patiënt extra hoge eisen worden gesteld. Op beide punten is de arts naar het oordeel van het Centraal Tuchtcollege verwijtbaar tekortgeschoten. Hierover wordt het volgende overwogen. Zoals onder de feiten staat vermeld is de Inspecteur in mei benaderd door twee verontruste apothekers.

In het eerste geval ging het om een recept van de arts waarin hij een patiënt driemaal daags twee capsules Nystatine à In het tweede geval schreef de arts twee maal daags een tablet Flagyl à mg voor 30 dagen; Gyno-Daktarin vaginale capsules; twee maal daags 2 tabletten Diflucan à mg voor 60 dagen; en eenmaal daags twee tabletten Doxycycline à mg voor 60 dagen.

Uit genoemde recepten blijkt dat de arts bij de behandeling van CVS patiënten langdurig en in grote hoeveelheden geneesmiddelen, in het bijzonder antimycotica en antibiotica, heeft voorgeschreven, terwijl algemeen bekend is dat deze geneesmiddelen veel bijwerkingen hebben.

Bij patiënten met een aangetoonde Candida-infectie in het bloed is het duidelijk dat de voordelen van een middel als fluconazol opwegen tegen de potentiële nadelen.

De bewijsvoering dat Candida een oorzakelijke rol speelt bij patiënten met het CVS is echter zo dun dat het te verwachten nuttig effect niet opweegt tegen het risico van bijwerkingen of interactie. De arts heeft niet aannemelijk kunnen maken dat er voor het zo langdurig voorschrijven in de aangegeven — naar het oordeel van het Centraal Tuchtcollege te grote — hoeveelheden van de in de hiervoor aangehaalde recepten genoemde middelen een duidelijke indicatie bestond en evenmin dat door hem een behoorlijke afweging van de voor- en nadelen van toediening is gemaakt.

Dit alles dient de arts tuchtrechtelijk te worden aangerekend. In geval van toepassing van een therapie waarover wetenschappelijk geen consensus bestaat en waarbij langdurig en in hoge doseringen geneesmiddelen worden voorgeschreven, waarvan bekend is dat zij bijwerkingen hebben en die niet staan geregistreerd voor CVS dient de patiënt over een en ander zorgvuldig geïnformeerd te worden.

Dat de arts, zoals hij ter zitting heeft bevestigd, zijn patiënten over de hoofdlijnen schriftelijk informeert, hen alleen mondeling wijst op mogelijke bijwerkingen van de voorgeschreven medicatie en nalaat te noemen dat zij niet staan geregistreerd voor CVS acht het Centraal Tuchtcollege bepaald onvoldoende.

Al het voorgaande leidt tot de slotsom dat de arts is tekort geschoten in de zorg die hij jegens zijn patiënten behoort te betrachten en dat hem dat tuchtrechtelijk moet worden aangerekend. Het Centraal Tuchtcollege zal de arts de maatregel van waarschuwing opleggen, daarbij is rekening gehouden met de onwenselijk lange duur van deze tuchtrechtelijke procedure.

De beslissing van het Regionaal Tuchtcollege zal worden vernietigd. Om redenen aan het algemeen belang ontleend zal de beslissing ingevolge artikel 71 van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg worden bekendgemaakt. Het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Deze beslissing is gegeven in raadkamer door: Gevers, leden-juristen, en prof. Tobé, leden-beroepsgenoten en mr.

Wuisman-Jansen, secretaris en uitgesproken ter openbare zitting van 12 juli , door mr. Wurzer, in tegenwoordigheid van de secretaris.

Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor het jaar Verslag van een algemeen overleg, 26 juli De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport1 heeft op 22 juni overleg gevoerd met minister Hoogervorst van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over:.

De minister is nog steeds niet op die oproep ingegaan en heeft zich ook niet de kritiek van de Kamer naar aanleiding van zijn uitspraken over het advies van de Gezondheidsraad aangetrokken. Blijkbaar begrijpt de minister niet welke invloed zijn uitspraken hebben voor de WAO-herkeuringen. Mevrouw Van Dijken heeft verder kritiek op de opvatting van de minister dat therapieën ook verzorgd kunnen worden door GGZ-instellingen en reïntegratiebedrijven.

Het is namelijk helemaal niet zeker dat deze instellingen daar geschikt voor zijn. Bovendien zou op deze manier afbreuk worden gedaan aan de waarde van cognitieve gedragstherapie.

Hierbij moet in aanmerking worden genomen dat het onderzoek naar oorzaak en gevolg nog veel inspanning vergt en dat de mogelijkheid van meerdere therapieën de aandacht moet hebben. Zij vindt het juist dat het beleid van het kabinet zich richt op een integrale aanpak door middel van onderzoek en behandeling en dat patiënten eventueel aanspraak kunnen maken op verzekerde zorg.